تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 193

مساهمون:

ص١٩٣

ازدق

(
azd q
) ص . ع . انا ازدق منه : من صادق‌تر و راستگوترم از او - لغة فى اصدق .

ازدقاف

(
ezdeq f
) م . ع . بدست گرفتن چيزى را . و فرو بردن . و بشتاب ربودن .

ازدقام

(
ezdeq m
) م . ع . ازدقمه ازدقاما : فرو خورد آن را .

ازدكاء

(
ezdek '
) م . ع . گرفتن و ازدكا منه حقه : گرفت از او حق خودش را .

ازدكاك

(
ezdek k
) م . ع . ازدك الزرع : سيراب گشت كشت .

ازدلاب

(
ezdel b
) م . ع . ازدلبه ازدلابا : ربود آن را .

ازدلاع

(
ezdel '
) م . ع . ازدلعه ازدلاعا : ربود آن را بحيله . و ازدلع حقه پاره‌اى از حق خود جدا كرد .

ازدلاف

(
ezdel f
) ا . ع . نزديكى .

ازدلاف

(
ezdel f
) م . ع . پيشى نمودن و پيش درآمدن . و متفرق شدن . و نزديك گرديدن . و نزديكى جستن . الحديث : فاذ ازالت الشمس فازدلف الى الله بركعتين اى تقرّب .

ازدلام

(
ezdel m
) م . ع . ازدلم رأسه ازدلاما : بريد سر او را . و ازدلم انفه : از بيخ بريد بينى او را .

ازدمال

(
ezdem l
) م . ع . ازدمله ازدمالا : برداشت آن را . و يك بار برداشت آن را .

ازدمام

(
ezdem m
) م . ع . سر بزغاله را گرگ برداشته بردن يق ازدم الذئب السخلة اذا اخذها رافعا رأسها . و ازدم فلان : تكبر نمود فلان .

ازدمى

(
azdami
) ا . ع . نام حيوانى موهوم .

ازدن

(
ezdan
) ا . پ . ازگيل . و يا درخت آن .

ازدن

(
azadan
) ف م . پ . مر . آزدن .

ازدو

(
ozdu
) ا . پ . صمغ درخت ارجن . و مطلق صمغ . و ازدوى تازى : صمغ عربى .

ازدواج

(
ezdev j
) م . ع . با هم جفت و قرين شدن .

ازدواج

(
ezdev j
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زناشوئى . و باصطلاح عروض دو لفظ متشابه الاحر و يا دو لفظ متحد اللفظ و مختلف المعنى در آخر بيت آوردن مانند اين شعر :
اى ز لعل آتشينت در دل گلنار نار * غير دل بردن ندارى اى بت مكار كار .

ازدوار

(
ezdev r
) م . ع . زيارت كردن .

ازدودن

(
azdudan
) ف م . پ . زدودن و صيقل زدن .

ازده

(
azade
) ص . پ . رنگين و رنگ زده و رنگ شده . و دوخته شده . و سوراخ سوراخ .

ازدهاء

(
ezdeh '
) م . ع . سبك و سهل داشتن كسى را . و تكبر كردن يق ازدهى الرجل ( مجهولا ) فهو مزدهى .

ازدهاب

(
ezdeh b
) م . ع . ازدهبه ازدهابا : برداشت آن را .

ازدهاد

(
ezdeh d
) م . ع . كم شمردن و فلان يزدهد عطاء فلان اى يعده زهيدا اى قليلا .

ازدهار

(
ezdeh r
) م . ع . شادمان شدن به چيزى و بدل نگاهداشت كردن و در دل داشتن چيزى را . و كوشش فرمودن صاحب كار را در كارى . و نگاهداشتن چيزى . و ازدهر به اى احتفظه : نگاهداشت او را . و ازدهر الوجه : درخشيد روى و روشن گرديد .

ازدهاف

(
ezdeh f
) م . ع . برداشتن . و برگشتن . و ميل كردن . و روى برگردانيدن و شتافتن . و سبك بردن . و شتابانيدن . و بعنف و درشتى در شدن . و دروغ گفتن . و بتكلف افزودن در سخن . و بردن چيزى را . و هلاك كردن . و باطل كردن سخن كسى را بسخن و دشمنى ورزيدن . و افگندن ستور كسى را . و نزديك گرگ رسيدن . و ازدهف فلان للموت : نزديك بمرگ رسيدن فلان . و درشتى نمودن در سخن و بلند كردن آواز . و ازدهف فى قوله : تشدد كرد و بلند كرد آواز خود را .

ازدئاب

(
ezde b
) م . ع . مر . ازدآب .

ازديات

(
ezdi t
) م . ع . زيت آلودن . و ازدات : بروغن زيتون‌آلود خود را .

ازدياد

(
ezdi d
) م . ع . افزون شدن .

ازدياد

(
ezdi d
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - افزونى و زيادتى . و ازدياد كردن ف م . : افزودن و افزون كردن .

ازديار

(
ezdi r
) م . ع . زيارت كردن . مر . ازدوار .

ازديال

(
ezdi l
) م . ع . دور كردن از جاى .

ازديان

(
ezdi n
) م . ع . ازدان ازديانا : آراسته شد .

ازديئام

(
ezdi m
) م . ع . ازدام ازديئاما : ترسيد .

ازر

(
azr
) ا . ع . احاطه . و قوت . و ضعف . و اعانت . و محل بستن تنبان از دو تهيگاه . و پشت قوله تعالى : اشدد به ازرى اى ظهرى .

ازر

(
azr
) م . ع . ازره ازرا ( از باب ضرب ) : احاطه كرد او را . و ازر فلانا : قوت داد فلان را .

ازر

(
ezr
) ا . ع . ريشه و اصل . و چادر . و ازار .

ازر

(
ozr
) ا . ع . جاى بستن ازار .

ازر

(
ozr
) و (
ozor
) ع . ج ازار .

ازراء

(
ezr '
) م . ع . ازرى عليه ازراء : خشم گرفت و عتاب نمود . و عيب