تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 195

مساهمون:

ص١٩٥
درخت جهت پيرايش .

ازغاب

(
ezq b
) م . ع . ازغب الكرم ازغابا : برگ آوردن گرفت درخت رز پس از سيرابى و پس از جارى شدن آب در آن .

ازغاد

(
ezq d
) م . ع . ازغده ازغادا : شير داد او را .

ازغار

(
ezq r
) ص . پ . خوار و ذليل و فرومايه .

ازغاف

(
azq f
) ع . ج زغفة .

ازغال

(
ezq l
) م . ع . بول انداختن شتر دفعة دفعة . و ريختن آب و مانند آن . و دانه دادن مرغ بچهء خود را . و خون بيرون جهانيدن زخم از جراحت . و ازغل لى زغلة من اناءك : چيزى بده و بريز .

ازغان

(
ezq n
) ع . ج وزغة .

ازغب

(
azqab
) ص . ع . زغب‌دار . ( مر . زغب ) وا . انجير بزرك و خيار كوچك زغب‌دار . و اسب ابلق . و كوهى كه سپيدى آن بسياهى آميخته باشد . و شتر خاكسترگون . ج : زغب .

ازغباب

(
ezqeb b
) م . ع . ازغب الفرخ ازغبابا : موى ريزهء زرد برآورد چوزه .

ازغچ

(
azqec
) ا . پ . عشقه و گياهى كه بر درخت پيچد .

ازغيباب

(
ezqib b
) م . ع . ازغاب الفرخ ازغيبابا : موى ريزهء زرد برآورد چوزه .

ازف

(
azaf
) ا . ع . تنگدستى و احتياج و فقر . و سختى و تنگى .

ازف

(
azaf
) م . ع . ازف الشيى ازفا و ازوفا : ( از باب سمع ) : گم گشت آن چيز . و ازف الرجل : بشتافت آن مرد . و ازف الترحل : نزديك رسيد وقت كوچ قوله تعالى
أَزِفَتِ الْآزِفَةُ
: نزديك رسيد قيامت . و ازف الجرح . ( از باب سمع و ضرب و كرم ) : مندمل شد جراحت .

ازف

(
azaff
) ص . ع . هيق ازف اى بين الزفف : شترمرغ نر بسيار زف بهم پيچيده .

ازفاء

(
ezf '
) م . ع . ازفاه ازفاء : نقل كرد آن را از جائى بجاى ديگر .

ازفار

(
azf r
) ع . ج زه‌فر .

ازفاف

(
ezf f
) م . ع . فرستادن عروس بخانهء شوى . و شتاب رفتن شترمرغ و تيز رفتن آن . و شروع كردن آن در دويدن . و ازفه : برانگيخت آن را بر شتاب و بشتاب راند .

ازفر

(
azfar
) ص . ع . اسب بزرگ پهلو . ج : زفر .

ازفل

(
azfal
) ا . ع . خشم و تيزى .

ازفلة

(
azfalat
) ا . ع . جماعت و جاءوا ازفلة او بازفلتهم يعنى آمدند همه .

ازفلة

(
ezfallat
) ا . ع . سبكى عقل .

ازفلى

(
azfali
) ا ج . ع . جماعت از هر چيزى .

ازفنداك

(
azfand k
) ا . پ . آزفنداك و قوس قزح .

ازفى

(
azf
) ا . ع . سرعت . و نشاط .

ازق

(
azq
) و (
azaq
) م . ع . ازق صدره ازقا و ازقا ( از باب سمع و ضرب ) : تنگ شد سينهء آن . و غمگين گرديد . و تنگ آمد در جنگ .

ازق

(
azaq
) ا . ع . تنگى .

ازقاق

(
azq q
) ع . ج زقّ .

ازقام

(
ezq m
) م . ع . ازقمته ازقاما : فرو خورانيدم او را . و فرو خورانيدم او را زقوم .

ازقان

(
ezq n
) م . ع . ازقنت فلانا : يارى دادم فلان را در برداشتن بار .

ازقة

(
azeqqat
) ع . ج زقاق .

ازكاء

(
ezk '
) م . ع . گواليدن . و پاكيزه گردانيدن .

ازكات

(
ezk t
) م . ع . پر كردن مشك . و به ياد دادن حديث مر كسى را يق ازكته الحديث . و ازكتت المراة : بچه زاد آن زن .

از كار دور

(
az - k r - dur
) ص . پ . بيكار و نالايق . و اوباش .

از كاره

(
az - knre
) م ف . پ . ياد . و ياد گذشته . و از كاره نمودن ف م . : غور كردن . و ياد نمودن . و تاريخ نوشتن .

ازكاك

(
ezk k
) م . ع . ازك على الشيى ازكاكا : اصرار كرد بر آن چيز . و ستيهيد و چيره شد بر آن . و ازك ببوله : بازداشت كميز خود را .

ازكام

(
ezk m
) م . ع . مبتلا بزكام گردانيدن كسى را يق ازكمه الله فهو مزكوم .

ازكان

(
ezk n
) م . ع . به گمان چيزى گفتن و راست برآمدن آن . و ازكنه : دانست آن را و دريافت . و آگاه گردانيد آن را يق ازكتنه اياه حتى زكنه اى اعلمته فعلم .

ازكن

(
azkan
) ص . ع . زيرك‌تر و داناتر و فهيم‌تر المثل : هو ازكن من اياس .

ازكى

(
azk
) ص . ع . پاكيزه‌تر . و پارساتر . و بسيار زيرك و هوشيار .

ازكياء

(
azki
) ع . ج زكىّ .

ازگات

(
azg t
) ص . پ . بدكار و بد عمل . و شرير و مفسد و تباه .

ازگل

(
ozgol
) ا خ . پ . دهكده‌اى از دهات شميران رى واقع در دامنهء كوه البرز .

ازگل

(
azgel
) و

ازگيل

(
azgeyl
) ا . پ . يك قسم ميوه كه داراى چندين هسته است و شيرين و كمى گس مىباشد .

ازل

(
azl
) ا . ع . سختى و محنت . و درماندگى