تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 187

مساهمون:

ص١٨٧
شهد . و شهدى كه زنبور در شكم خود جمع كند و بيرون آورد . و شهدى كه در اطراف خانهء زنبور چسبيده باشد . و نمى كه بر درخت افتد . و آنچه از مأكولات كه در وقت خوردن از دست و يا دهن افتد و آن را لطاخة نيز گويند . و ارى السحاب : ريزش ابر . و ارى الريح : راندن باد ابر را . و قولهم خيره كالارى و شره كالشرى اى الحنظل .

ارى

(
ary
) م . ع . ارت الدابة مربطها اريا ( از باب ضرب ) : لازم گرفت ستور بستنگاه خود را . و ارت الريح الماء : ريخت باد آب را . و ارت النخل : شهد ساخت زنبور عسل . و ارت الدابة الى الدابة : آميزش كردند ستور با هم و علف خوردند با هم . و ارى صدره علىّ اريا ( از باب سمع و ضرب ) : خشم گرفت بر من . و ارت ارلقد : سوخت بن ديك و چسبيد طعام بدان .

ارى

(
ary
) ع . ج رأى .

ارى

(
ari
) و (
ariy
) ا . ع . اخيه كه چارپايان را به آن بندند . و باصطلاح فقه معلف . ج : اوارى و اوارىّ .

ارياح

(
ary h
) ع . ج ريح .

ارياش

(
ary c
) ع . ج ريش .

ارياع

(
ary '
) ع . ج ريع .

ارياف

(
ary f
) ع . ج ريف .

ارياف

(
ery f
) م . ع . به زمين علفناك رسيدن . و اريفت الارض : با فراخى و ارزانى شدن آن زمين . و علف‌ناك گرديد . مر . ارافة .

ارياق

(
ary q
) ع . ج ريق .

اريب

(
arib
) ص . ع . عاقل و دانا . و زيرك و هوشيار .

اريب

(
oreyb
) و (
orib
) ص . پ . كج و منحرف و اروب . و كوز .

اريتة

(
aritat
) ص . ع . قدر اريتة : ديگ فراخ شكم .

اريث

(
aris
) ا . ع . آتش و نار .

اريج

(
arij
) و

اريجة

(
arijat
) م . ع . ارج الطيب ارجا و اريجا و اريجة ( از باب سمع ) : دميد بوى خوش . و ارج الناس : آواز بلند كردند مردم در گريه .

اريح

(
aryah
) ص . ع . محمل اريح : بارگير فراخ .

اريح

(
aryah
) ا خ . ع . نام دهى در شام .

اريحا

(
aryah
) و (
arih
) ا خ . ع . شهرى در شام .

اريحى

(
aryahiy
) ص . ع . فراخ‌خوى . وا . فراخ‌خوئى .

اريحية

(
aryahiyat
) ا . ع . فراخ‌خوئى . و شادمانى و خوش‌دلى كه بدهش و احسان حاصل شود يق اخذته الاريحية اى الارتياح بالندى .

اريدبريد

(
erid - berid
) ا . پ . مر . آريد بريد .

ارير

(
arir
) ا . ع . آواز . و آواز فيرنده وقت غمار و غلبه .

اريز

(
ariz
) ا . ع . پشك كه در شبهاى تير ماه بر زمين افتد . و مهتر قوم . و روز سرد .

اريس

(
areys
) و (
aris
) ص . پ . زيرك و تيزفهم . و تيزچشم .

اريس

(
aris
) ا . ع . كشاورز . ج : اريسون و بئر اريس ا خ . : نام چاهى در مدينه .

اريس

(
erris
) ا . ع . كشاورز . و امير و رئيس . ج : ارارسة و اراريس و ارارس و ارّيسون .

اريسون

(
arisuna
) ع . ج اريس .

اريسون

(
errisuna
) ع . ج ارّيس .

اريسه

(
orise
) ا خ . پ . ناحيه‌اى در هندوستان .

اريسى

(
arisiy
) ا . ع . كشاورز و زارع .

اريش

(
aric
) ص . پ . عاقل و كارساز و دانا . و هوشيار و زيرك .

اريش

(
aryac
) ص . ع . رجل اريش : مرد بسيار موى در هر دو گوش و روى . و مرد سست .

اريض

(
ariz
) ص . ع . پهن و فراخ . و علفناك . و پاك و پاكيزه . و رجل اريض : مرد متواضع سزاوار خير . و جدى اريض بزغالهء فربه . و عريض اريض : از اتباع است كه بدون اول و آخر نمىآيد و بمعنى پهناور مىباشد .

اريضة

(
arizat
) ص . ع . ارض اريضة : زمين پاكيزه و خوش‌آيند در چشم .

اريط

(
arit
) ص . ع . بىبر و بىحاصل . و رجل اريط : مردى كه آواز فرزند نشنود .

اريط

(
orayt
) ا خ . ع . نام موضعى .

اريق

(
orayq
) ا . ع . مصغر اورق كه بمعنى شتر خاكسترگون باشد . و قولهم جاءنا بام الربيق على اريق يعنى آورد ما را بلاى عظيم بر اريق .

اريقش

(
oraygec
) ص . ع . مصغر ارقش يعنى آنكه نقطه‌هاى سياه و سپيد داشته باشد .

اريقط

(
orayqet
) ص . ع . مصغر ارقط يعنى پيسه و سياه خجك سپيد آميخته .

اريك

(
arik
) ا . پ . بلغت زند دورى و بعد مسافت . و ص . دور و بعيد .

اريك

(
arik
) ع . ج اريكة . و ا خ . نام وادى .

اريكة

(
arikat
) ا . ع . تختى كه در خانهء عروس بود . و هر آنچه بر آن تكيه زنند و بر آن نشينند از قبيل تخت و منصه و فراش . و تخت آراسته‌اى كه در گنبد باشد