اذية
(
aziat
) ص . ع . - مؤنث اذىّ - يق ناقة اذية : ماده شترى كه بالطبع در جائى قرار نگيرد بىآنكه وى را دردى و يا مرضى باشد .
اذية
(
aziyat
) ا . ع . رنجش .
اذيّة
(
aziyat
) م . ع . اذى اذىّ و اذاة و اذيّة : رنجانيد و آزرد .
اذيت
(
aziyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جور . و نقصان و زيان و ضرر . و دست درازى . و آزار و گزند و ستم و آسيب . و زحمت و ظلم . و خسارت و رنج . و صدمه و آزردگى . و اذيت كردن ف م . : آزرده كردن و رنج و صدمه رسانيدن . و اذيت ديدن ف ل . : رنج ديدن . و تحمل ناملايم كردن .
اذيتكار
(
aziyat - k r
) ص . پ . جفا كار و ظالم و ستمگار و زبردست .
اذيل
(
azyol
) ع . ج ذيل .
اذين
(
azin
) ا . ع . گوش . و دانست و دستورى . و آگاهى . و بانگ نماز . و مؤذن .
و ضامن و قبولكنندهء كارى بر خود . و جائى كه بانگ نماز از هر جهت در آنجا شنوده شود .
و ا خ . نام چند نفر . و ابن اذين : نام نديم ابو نواس شاعر معروف .
اذين
(
azin
) م . ع . اذن اذنا و اذينا :
مر . اذن . و اذّن تأذينا و اذانا و اذينا مر . تأذين .
اذين
(
ozayn
) ا . ع . - مصغر اذن - گوش كوچك . و گوشه و دستهء كوچك . و دريافت سبك . و دانش قليل و ضعيف . و كنايه و اشاره .
ار
(
ar
) پ . كلمهء شرط مخفف اگر و بمعنى آن .
ار
(
ar
) ا . پ . منشار و ارهء درودگرى . و كنجاره يعنى ثفل دانهء روغن گرفته .
ار
(
arr
) ا . ع . ارار يعنى شاخهاى از درخت خاردار كه آن را به زمين زده نرم كنند و نمك بر آن پاشيده در زهدان ماده شتر داخل نمايند تا مانع لقاح دفع گردد .
ار
(
arr
) م . ع . ار الناقة ارا ( از باب نصر ) : عمل ارار بجا آورد در آن ماده شتر .
و ار المقامر : آواز كرد مقامر بفيرندگى در وقت غلبه . و نيز ارّ : راندن و دفع كردن .
و جماع نمودن . و پليدى رقيق انداختن . و افتادن آن . و آتش افروختن .
ارآء
(
ar '
) ع . ج رأى .
ارآء
(
ar '
) م . ع . ارأى ارآء : صاحب رأى و دريافت گرديد . و حماقت و گولى او نمايان شد - از اضداد است - و ديد در آئينهء پس شد او را مس از پرى . و كارى كرد تا او را نيك پندارند . و بيمار شش گرديد .
و جنبانيد هر دو پلك را در ديدن . و پيرو قول بعضى از فقها گرديد . و بسيار شد خوبى و نيكوئى ديدار وى . و ارأى البعير : برگشته بينى گرديد آن شتر يعنى برگرديد سر بينى وى بجانب حلقش . و ارأت الناقة : بزرگ پستان گرديد آن ماده شتر . و اثر آبستنى در پستانهاى وى ظاهر گرديد . و كذلك ارأت الشاة اذا عظم ضرعها - و هو يختص فى الحامل من غير الحافر و السبع . و ارأى الراية : بر زمين زد نيزه را .
و ارأى الله بفلان : بنماياند خداى بمردم عذاب و هلاك فلان را . و أ رأيتك و أ رأيتكما و أ رأيتكم بمعنى اخبرنى و اخبرانى و اخبرونى - و التاء مفتوحة فى المذكر و المؤنث و الواحد و الجمع .
و أ لم تر الى كذا : كلمهايست كه در تعجب مىگويند - و در أ رأيت و أ رأيتك ( بحذف الف ) اريت و اريتك نيز مىگويند . و منه اريته الشى اراءة فرآه : بنمودم بوى آن چيز را پس ديد آن را .
اراء
(
er '
) و
اراءة
(
er at
) م . ع .
اريته الشى اراء و اراءة . مر . اراء .
ارائت
(
er at
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نمايش . و ارائت روى كردن ف ل . :
روى باز كردن .
ارااروت
(
ar orut
) ا . پ . نوعى از نشاسته كه از هندوستان مىآورند و از ريشهء بعضى اشجار استخراج مىكنند .
ارآب
(
er ' b
) م . ع . اراب الصدع ارآبا : پيوند كرد آن شكاف را .
ارآب
(
er ' b
) ع . ج ارب . السجود على سبعة ارآب مر . آراب .
ارابة
(
ar bat
) م . ع . ارب . اربا و ارابة ( از باب كرم ) : عاقل شد .
ارابة
(
er bat
) م . ع . چون واوى باشد يق اراب اللبن ارابة : چغرات گرديد شير .
و چون يائى بود يق اراب الرجل ارابة :
صاحب شك و تهمت گرديد آن مرد . و اراب الامر : شكدار شد آن كار . و ارابنى فلان : در شك افگند مر افلان . و تهمت كرد .
و ناپسندى ديدم از فلان . و ارابنى فى كذا :
وقتى بايد گفت كه من مشكوك باشم و داراى گمان باشم و چون يقين كنم مىگويم رابنى .
ارابچى
(
ar b - ci
) ا . پ . كسى كه مباشر حركت دادن گردون است . و كالسكهچى .
ارابه
(
ar be
) ا . پ . گردون . و چرخ و چرخه . و باركش و اراده .
ارات
(
er t
) ع . ج ارة .
اراث
(
er s
) ا . ع . آتش . و آنچه بدان آتش گيرند مانند سوخته و جز آن .
اراج
(
arr j
) ص . ع . بسيار دروغگوى .
و ورغلاننده .
اراجل
(
ar jel
) ع . ج رجل و رجل و رجل .
اراجيج
(
ar jij
) ا . ع . صحرا . و جنبش شتران در پويه .