تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 127

مساهمون:

ص١٢٧

اختضاع

(
extez '
) م . ع . اختضع اختضاعا : فروتنى كرد . و گذشت بشتاب . و اختضع الفحل الناقة . خوابانيدن شتر نر ماده شتر را جهت گشنى .

اختضام

(
extz m
) م . ع . اختضمه اختضاما . بريد آن را . و اختضم الطريق : بريد راه را برفتن . و السيف يختضم جفنه : آن شمشير مىبرد و مىخورد نيام خود را از جهت تيزى و حدتى كه دارد .

اختطاء

(
extet
) م . ع . اختطى اختطاء : گام زد . و اختطى الناس : تخطى كرد رقاب مردم را .

اختطاب

(
extet b
) م . ع . خطبه پذيرفتن و يق الخطبة من الرجال و الاختطاب من ولى المراة . و اختطب المراة : خواستگارى كرد آن زن را . و اختطب القوم فلانا : خواندند آن قوم فلان را در تزويج يكى از زنان قبيلهء خود .

اختطاطا

(
extet t
) م . ع . اختط الارض اختطاطا : جهت بنا خط كشيد گرداگرد آن زمين و حد معين كرد . و اختط وجهه : خطدار گشت روى او . و اختط الغلام : عذار برآورد آن كودك . و اختط الخطة : از آن خود گردانيد آن خطة را و نشان كرد بر آن .

اختطاف

(
extet f
) م . ع ربودن . و اختطفته الحمى : دور شد از وى تب . و اختطف الشيطان السمع : استراق سمع كرد شيطان .

اختفا

(
extef
) ا . ع - مأخوذ از تازى - پنهانى و نهانى و پوشيدگى . و پردهء اختفا : پوشش و هر آنچه بپوشاند .

اختفاء

(
extef '
) م . ع . اختفى اختفاء : نهان و پوشيده گرديد . و اختفاه : بيرون آورد و آشكارا كرد آن را . و اختفى دمه : پنهان كشت او را كه كسى ندانست .

اختفاض

(
extef z
) م . ع . اختفض اختفاضا : فرود آمد . و اختفضت الجارية : ختنه كرد آن كنيزك خويشتن را .

اختفاق

(
extef q
) م . ع . اختفق السراب اختفاقا : جنبيد گوراب و طپيد .

اخ تف

(
ax - tof
) و اخ تفو (
ax - tofu
) ا . پ . آب دهن و لعاب . و اخ تف كردن ف ل . : آب دهان انداختن .

اختلاء

(
extel '
) م . ع . بريدن بشمشير . و اختلى الخلى : درود و بركند گياه تر را .

اختلاب

(
extel b
) م . ع . اختلبه اختلابا : فريفت او را .

اختلاج

(
extel j
) م . ع . اختلجه اختلاجا : كشيد آن را و بيرون كرد . و اختلجت عينه : پريد چشم او و منه اختلاج الاعضاء .

اختلاج

(
extel j
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - لرزش و جنبش . و طپش . و پرش . و باصطلاح طب حركت غير ارادى كه در اندام و اعضاء بهم مىرسد .

اختلاجات

(
extel j t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - اختلاجها و حركات غير ارادى اندام .

اختلاس

(
extel s
) م . ع . ربودن . و زود ربودن .

اختلاط

(
extel t
) م . ع . اختلط اختلاطا : آميخته و درهم شد . و اختلط الفرس : كوتاهى كرد آن اسب در رفتار . و اختلط الرجل : تباه عقل و شوريده خرد گرديد آن مرد . و اختلط الجمل : فربه شد آن شتر . المثل : اختلط الليل بالتراب : يعنى آميخته و درهم شد شب با خاك - مثلى است كه در مبهم گرديدن كار گويند . و كذلك اختلط الحابل بالنابل . و اختلط المرعى بالحمل و اختلط الخاثر بالزباد نيز مثلهائى مىباشند كه در مبهم گرديدن كار گويند .

اختلاط

(
extel t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آميختگى و درهم شدگى . و خليس و آميختگى چند چيز بهم . و امتزاج . و صحبتهاى مختلط و سخنهاى پراكنده و متفرق . و صحبت بطور دوستى و يگانگى . و اختلاط كردن ف م . : آميختن و درهم كردن . و صحبتهاى مختلف با كسى كردن و سخنهاى پراكنده گفتن . و بطور دوستى صحبت كردن .

اختلاع

(
extel '
) م . ع . اختلعوه اختلاعا : گرفتند مال او را . و اختلعت المراة : طلاق گرفت آن زن بر مال .

اختلاف

(
extel f
) م . ع . اختلف اختلافا : موافقت نكرد . و اختلف فلانا : خليفه و جانشين فلان گرديد . و اختلف الى الخلاء : رفت شكم او . و اختلف صاحبه : در كمين يار و رفيق خود بود تا در غيبت او پيش زنش رود .

اختلاف

(
extel f
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عدم موافقت و عدم يگانگى و عدم ساز گارى - ضد اتفاق . و مخالفت و منازعت . و تفاوت . و عدم همرائى و عدام موافقت در رأى و عقيده . و عدم توافق در حركات و گردش . و اختلاف داشتن ف ل . : موافق نبودن و هم‌رأى و عقيده نبودن . و سازوارى نداشتن . و مخالف يكديگر و باهم منازع بودن . و اختلاف كردن : بر خلاف يكديگر گفتن . و موافقت نداشتن . و ف م . اعتراض بر يكديگر كردن .

اختلافات

(
extel f t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - منازعتها و مخالفتها . و خصومتها .