تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 124

مساهمون:

ص١٢٤

اخباب

(
axb b
) ص . ع . ثوب اخباب : جامهء پاره پاره . وا . اخباب الفحث : چرب روده‌ها . و نيز اخباب : ج خبّ .

اخباب

(
exb b
) م . ع . اخب فرسه اخبابا : پويانيد اسب خود را و منه قولهم جائوا مخبين .

اخبات

(
axb t
) ع . ج خبت (
xabt
) .

اخبات

(
exb t
) م . ع . اخبت اخباتا : فروتنى كرد .

اخباث

(
exb s
) م . ع . اخبث اخباثا : ياران خبيث جمع نمود . و فرزندان خبيث‌زاد . و اخبثه : خبث آموخت او را . و اخبث القول : سخن پليد گفت .

اخبار

(
axb r
) ع . ج خبر (
xabar
) .

اخبار

(
axb r
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - خبرها . و داستان . و حكايات . و قصه‌ها . و افسانه . و افسانه‌ها . و روايت . و روزنامه . و حديث . و احاديث . و مژده و خبرخوش . و وقائع و تواريخ و حوادث . و اخبار در ربار : خبرهاى نيك و گران‌مايه . و اخبار ائمه : احاديث ائمه . و اخبار گذشتگان : تواريخ پيشينيان . و اخبار وحشت مدار : اتفاقات و حوادث هولناك . و اخبار ولايات : وقايع و حوادث ولايات . و اخبار يوميه : اتفاقات و چيزهائى كه تازه در روز اتفاق افتد . و نيز اخبار ا خ . : نام چندين كتاب كه در تاريخ نوشته‌اند مانند اخبار الخلفا و اخبار الشعرا و اخبار العالم .

اخبار

(
exb r
) م . ع . اخبرت اللحقة اخبارا : يافتم آن لحقه را بسيار شير . و اخبره خبورة : خبر داد ويرا .

اخبار

(
exb r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آگاهى و خبردارى و اطلاع . و آزمايش . و اخبار كردن ف م . : آگاه نمودن و خبردار كردن .

اخبارات

(
axb r t
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - خبرها . و داستانها و حكايتها . و وقايع و حوادث .

اخبارنويس

(
axb r - nevis
) ا . پ . نويسنده و اطلاع‌دهندهء وقايع و اتفاقات يوميه و روزنامه‌نويس .

اخبارى

(
axb ri
) ص . پ . منسوب به اخبار . و ج ا . طايفه‌اى از شيعهء اثنا عشرى كه در احكام و اخبار ائمه عمل مىكنند و قواعد اصول را محل اعتنا نمىدانند - ضد اصولى .

اخبارى

(
axb riy
) ا . ع . روزنامه‌نويس . و اخبارنويس .

اخبارى

(
exb riy
) ص . ع . لفظى .

اخباط

(
exb t
) م . ع . اخبط اخباطا : مبتلا شد به بيمارى خباط .

اخبال

(
exb l
) م . ع . شتران را دو بخش كردن كه يك بخش آن هر ساله بچه آرند چنان كه زمين را براى كشت دو آيش كنند و يك آيش آن را يك سال بكارند و آيش ديگر را سال ديگر . و اخبله : بعاريت داد او را ماده شتر بر حسب خواهش وى . و يا بعاريت داد تا شير آن بخورد و از پشم وى منتفع شود . و يا اسب عاريت داد تا جهاد كند بسوارى .

اخبان

(
exb n
) م . ع . اخبن اخبانا : پنهان كرد چيزى را در خبنة يعنى نيفهء شلوار .

اخبث

(
axbas
) ص . ع . ناپاك‌تر و پليدتر . و موذىتر . و زهردارتر . و ناگوارتر . و بدذات‌تر و نابكارتر .

اخبثان

(
axbas ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه . يق الاخبثان : بول و غايط . و گنده‌دهنى و بىخوابى . و يا بيخوابى و بيقرارى .

اخبر

(
axbar
) ص . ع . آگاه‌تر و بااطلاع‌تر .

اخبط

(
axbat
) ص . ع . مرد پازننده ج : خبط (
xobt
) .

اخبعثاث

(
exbe's s
) م . ع . اخبعث فى مشيه اخبعثاثا : رفت در روى زمين مانند شير .

اخبل

(
axbal
) ص . ع . ديوانه و مجنون .

اخبنداء

(
exbend '
) م . ع . اخبندى الرجل اخبنداء : تمام ساق گرديد آن مرد و اخبندى البعير : كلان گرديد و سخت شد آن شتر .

اخبية

(
axbiat
) ع . ج خباء . و سعد الاخبية ا خ . : منزل بيست و پنجم از منازل قمر .

اخبئة

(
axbeat
) ع . ج خباء .

اخپچ

(
axpac
) ا . پ . دريافت و ادراك و زيركى و دانش .

اخت

(
oxt
) ا . ع . خواهر . ج : اخوات . و اختا سهيل ا خ . : نام دو ستاره .

اخت

(
oxt
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خواهر . و مثل و مانند و قرين و نظير و برابر . و با هم اخت آمدن و با هم اخت شدن ف ل . : با هم برابر شدن و مانند هم گشتن و فرين و نظير يكديگر شدن .

اختاء

(
ext '
) م . ع . فروختن متاع يكان يكان و بتفاريق .

اختات

(
ext t
) م . ع . اخت اختاتا : شرم داشت . و اخت فلانا : كم گردانيد بهره و يا بخت فلان را .

اختاج

(
axt j
) ص . پ - مأخوذ از تركى - كسى كه به غير از صاحب و مولاى خود ديگرى را اطاعت و خدمت كند .

اختاجى

(
axt ji
) ا . پ - مأخوذ از تركى - سئيس و چابك سوار .

اختان

(
axt n
) ع . ج ختن . (
xatan
) .

اختباء

(
exteb '
) م . ع . اختبأ اختباء : پنهان شد . و اختبأه : پنهان كرد آن را . و اختبأ له خبيئا : تعبيه كرد بر وى چيزى .

اختباب

(
exteb b
) م . ع . پويه دويدن . و دويدن . و برداشتن اسب هر دو دست و پاى