تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 119

مساهمون:

ص١١٩
درآمد فلان . و در حل كه بيرون حرم باشد درآمد . و بيرون آمد از عهد و ميثاقى كه با خود داشت . و احل بنفسه : سزاوار عقوبت گرديد .

احلام

(
ahl m
) ج ا . ع . اجسام . و ج . حلم (
elm
) و (
holm
) و حليم (
halim
) .

احلام

(
ehl m
) م . ع . احلمت المراة احلاما : فرزندان حليم زائيد آن زن .

احلب ديا

(
ehlab - di
) ا . پ . قسمى از اسفنج . و احلب دياى رومى نيز گويند .

احلس

(
ahlas
) ص . ع . سرخ مايل بسياهى . و گوسپند نر كه موهاى پشتش سياه آميخته با موى سرخ باشد .

احلساس

(
ehles s
) م . ع احلس احلساسا : سرخ مايل بسياهى گرديد .

احلنقام

(
ehlenq m
) م . ع . احلنقم احلنقاما : گذاشت طعام را .

احلوفة

(
ohlufat
) ا . ع . سخنى كه بدان كسى را در سوگند افكنند .

احلى

(
ahl
) ص . ع . شيرين‌تر و حلوتر .

احلية

(
ahliat
) ع . ج حلى (
haliy
) .

احليل

(
ehlil
) ا . ع . سوراخ نره . و سوراخ پستان . ج : احاليل و ا خ . نام وادى .

احليل

(
ehlil
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نره .

احليلاء

(
ehlil '
) م . ع . احلولى احليلاء : شيرين گرديد . و احلولاه : شيرين يافت او را .

احليلاك

(
ehlil k
) م . ع . احلولك احليلاكا : سخت سياه شد .

احم

(
ahamm
) ص . ع . تير ناتراشيدهء پيكان نانهاده و سياه و سپيد . و كميت احم : اسبى كه رنگ حمة دارد . ج حمّ .

احماء

(
ahm '
) ع . ج حم . و حمى (
hem
) .

احماء

(
ehm '
) م . ع . چون مهموز باشد يق احما البئر احماء : لاى انداخت در چاه . و چون يائى بود حمى گردانيدن و قرق كردن جائى را ( مر . حمى (
hem
) يقال احمى المكان : قرق كرد آنجاى را كه نزديك آن كسى نگردد . و يافت آن را قرق . و احمى الحديد : گرم كرد آهن را در آتش . و احمى الله الشمس : گرم و سوزان گردانيد خداى آفتاب را . و كذلك احمى النهار .

احماء

(
ahemm '
) ع . ج حميم (
hamim
)

احماد

(
ehm d
) م . ع احمد احمادا : بستايش رسيد كار او . و كارى كرد تا بستايند ويرا . و احمد الارض : ستوده و موافق يافت آن زمين را . و احمد فلانا : خشنود شد از كار و مذهب فلان و نشر نكرد آن را در ميان مردم . و احمد امره : ستوده گشت كار او .

احمار

(
ehm r
) م . ع احمر احمارا : كودك سرخ‌زاد . و احمر الدابة : علف داد آن ستور را تا متغير شد دهن وى .

احماس

(
ehm s
) م . ع . احمسه احماسا : بخشم آورد او را .

احماش

(
ehm c
) م . ع . احمشه احماشا : بخشم آورد او را . و احمش القدر و بالقدر : هيزم بسيار نهاد در زير ديگ . و احمش النار : قوت داد آتش را بهيمه . و احمش القوم . ور غلانيد آن گروه را .

احماض

(
ehm z
) م . ع . گياه شور چرانيدن شتر را . و مزاح كردن . و شور و ترش شدن . و بازگردانيدن كسى را از كارى . و احمضه : ترش‌مزه گردانيد آن را . و احمضت الارض : حمض‌ناك گرديد آن زمين . و احمضت الابل : خوردند شتران كياه شور را .

احماق

(
ehm q
) م . ع احمقه احماقا : گول يافت او را . و احمقت المراة . بچگان احمق زائيد آن زن .

احمال

(
ahm l
) ج ا خ . ع . بطنهاى چند از تميم . و ج حمل (
haml
) و (
heml
) و (
hamal
) .

احمال

(
ahm l
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - بارها . و احمال رجال : اسباب و سامان و پوشاك لشكريان و احمال و اثقال : بارها و گرانيها .

احمال

(
ehm l
) م . ع احملت المراة احمالا : فرود آمد شير زن بدون حمل . و كذلك الناقه . و احمله الحمل : يارى داد او را ببرداشتن .

احمام

(
ehm m
) م . ع . احمه الله له احماما : قضا كرد خدا براى وى . و احم الماء : گرم كرد آب را . و احم الامر فلانا : در اندوه انداخت فلان را آن كار . و احم نفسه : شست خود را به آب سرد و يا به آب گرم . و احمت الارض : تبناك گرديد آن زمين . و احمه الله فهو محموم : تب داد او را خداى پس او تب‌دار است . و نيز احمه الله : سياه گردانيد او را خدا . و احم خروجنا . نزديك شد بيرون آمدن ما . و احم الرجل : تب‌زده و بيمار غنج گرديد آن مرد . و احم ( مجهولا ) فهو محموم : تقدير كرده شد .

احمد

(
ahmad
) ص . ع ستوده‌تر . و بيشتر سزاوار ستايش . المثل . العود احمد يعنى رجوع مستدعى حمد بسيار است و عود سزاوارتر است باينكه حمد كنند آن را .

احمد

(
ahmad
) ا خ . ع . يكى از نامهاى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله قوله تعالى :
وَ مُبَشِّراً بِرَسُولٍ يَأْتِي مِنْ بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ .
الامام احمد بن حنبل بن هلال بن اسد بن ادريس : نسب وى منتهى به
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 119 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )