تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 105

مساهمون:

ص١٠٥

اح

(
ahh
) م . ع . اح احا : ( از باب نصر ) : سرفه كرد . و اه اه كرد در حين سرفه كردن .

احابش

(
ah bec
) ع . ج احبش (
ahboc
) .

احابيش

(
ah bic
) ج ا خ . ع . گروهى از قريش كه در تحت كوه حبش كه كوهى است در فرود مكه با هم قسم خوردند . و ج : احبوش .

احاثهء

(
eh sat
) م . ع . احاث الارض احاثة : زيرورو كرد آن زمين را و جست آنچه در آن بود . و احاث الشيئى : جنبانيد آن چيز را . و پراكنده ساخت .

احاجة

(
eh jat
) م . ع . احاجت الارض احاجة : درخت حاج رويانيد آن زمين .

احاجى

(
ah ji
) ع . ج احجوة (
ohjovvat
) و احجية (
ohjiyat
) .

احاح

(
oh h
) ا . ع تشنگى و خشم و درد دل كه از اندوه پيدا شود . و ناله . و يا احاح كلمه‌ايست كه در ناله گويند .

احأحة

(
ah'ahat
) م . ع احاح فلان احأحة : بسيار گفت فلان كلمهء يا احاح را .

احاد

(
oh da
) ا . ع جائوا احاد احاد : آمدند يك يك .

احادى

(
ah di
) ا . پ - مأخوذ از تازى - مطلق تكبر و غرور .

احاديث

(
ah dis
) ع . ج احدوثة . و حديث .

احاديث

(
ah dis
) ج ا . پ - مأخوذ از تازى - حديثها و خبرهائى كه از آن حضرت و از ائمهء اطهار سلام اللّه عليهم روايت كنند .

احارة

(
eh rat
) م . ع . احارت الناقة احارة : صاحب بچه گرديد ماده شتر . و ما احار جوابا . جواب باز نداد . و طحنت فما احارت شيئا . آسياب شد و بيرون نداد چيزى از آرد .

احارير

(
ah rir
) ع . ج حرّ .

احاريض

(
ah riz
) ع . ج احريض .

احاسن

(
ah sen
) ج ا . ع . احاسن القوم : خوبان و نيكوان قوم . و نيز احاسن : ج احسن (
ahsan
) .

احاسى

(
ah si
) ع . ج احسية (
ahsiat
) .

احاشة

(
eh cat
) م . ع . احاش الصيد احاشة : گرداگرد صيد برآمد تا بدامگاه آيد .

احاطة

(
eh tat
) م . ع . احاط به احاطة : فرا گرفت آن را . و دانست همهء آن را .

احاطه

(
eh te
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - محاصره و فراگرفتگى . و اشتمال و شمول . و هر چيز كه چيز ديگر را فراگيرد و دريافت كند . و ادراك و اطلاع .

احاظى

(
ah zi
) ع . ج احظّ و ج ج حظّ .

احافير

(
ah fir
) ع . ج احفار و ج ج حفر (
hafar
) .

احاقة

(
eh qat
) م . ع . احاطه كردن . و فرود آوردن يق احاق الله بهم مكرهم : فرو آورد خداوند بر ايشان مكرشان را .

احاكة

(
eh kat
) م . ع . احاك السيف فيه احاكة : كار كرد شمشير در آن . و ما احاكه السيف : كار نكرد شمشير در آن . و احاكه الشفرة : بريد آن را شفره .

احالة

(
eh lat
) م . ع . احال الله الحول احالة : تمام كرد خداى سال را . و احال زيد : مسلمان شد زيد . و خداوند شتران نازائيده گرديد كه باردار نمىشوند از گشن يافتن . و احال الشيئى : سال گشت گرديد آن چيز . و به حال ديگر و يا بجاى ديگر گشت . و احال عليه الحول : گشت بر وى سال . و احال بالمكان : يك سال مقيم شد در آنجاى . و احال الحول : رسيد سال را و يك ساله شد . و احال الغريم على فلان بدينه : برات داد وام‌دار بر فلان . و احال عليه : ضعيف شمرد آن را . و احال عليه الماء : ريخت به روى آب را . و احال عليه بالسوط : پيش آمد بر وى بتازيانه . المثل : تجنب روضة و احال يعدو اى ترك الخصب و اختار الشقاء على الراحة . و احال الليل : تاريك شد شب . و احال فى ظهر دابته : برجست بر پشت ستور خود و بر نشست بر آن . و احالت الدار : گذشت بر آن سراى سالها . و احال فلان : محال گفت فلان . و احالت الناقة : آبستن شد آن ماده شتر پس از گشن دادن . و احال عينه : احول شد چشم او . و ما احوله : چه حيله‌گر است او . و كذلك ما احيله .

احاليل

(
ah lil
) . ع . ج احليل (
ehlil
) .

احامر

(
ah mer
) ع . ج احمر (
ahmar
) .

احامر

(
ah mer
) ا خ . ع . نام كوهى . و نام شهرى . و نام موضعى در مدينه .

احامرة

(
ah merat
) ج ا . ع . گوشت و مى و خلوق كه بوى خوش باشد . و ج ا خ . گروهى از مردم ايران كه در بصره فرود آمدند مر . خضارمة .

احامرة

(
oh merat
) ا . ع . مغاك در سنگ كه آب در آن گرد آيد .

احامس

(
ah mes
) ع . ج احمس (
ahmas
) و ص . سنون احامس : سالهاى قحط .

احانة

(
eh nat
) م . ع . احانه الله احانة : هلاك كرد او را خداى .

احايين

(
ah yin
) ع . ج احيان و ج ج حين .

احب

(
ahabb
) ص . ع . دوست داشته‌تر و محبوب‌تر . و احب الى : دوست داشته‌تر است بسوى من .

احبا

(
ahebb
) ج ا . پ . - مأخوذ از