5 - گم رزين حاصل از درخت مورد بحث كه به ايدع ، دم الاخوين ( سقوطرى ) ، خون سياوش و خون سياوشان چكيدهاى معروف بوده است .
تاريخچه :
ابو ريحان بيرونى ذيل ماده ايدع مىنويسد : ابو حنيفه گويد كه از عربها شنيدهام كه آن صمغى است قرمز رنگ و آن را در جوال مىريزند و از جزيره سقوطرا 1 * ، به عمان مىآورند و قرمزى آن به رنگ خون مىماند 2 * همچنين وى ذيل دم الاخوين مىنويسد كه آن را شياّن ، ايدع و به فارسى خون سياوشان و خون سياوش مىنامند و ابو حنيفه گويد كه شياّن گياه دم الاخوين است 3 * . در فرهنگ نفيسى آمده است ايدع خون سياوشان و شلمى سرخ كه از سقوطر آورند و در تداوى جراحات به كار برند و هوپر مىنويسد اين رزين در اصفهان ، خون سياوش ، به عربى دم الاخوين و به هندى
Hira dukhi
4 * ناميده مىشود و از جزيره سقوطره و زنگبار به هند برده مىشود . رزين خودبخود از ميوههاى رسيده به صورت قطراتى خارج مىشود و در صورت شكسته شدن داراى سطح شيشهاى شفاف و رنگ درخشانى مىباشد و در الكل محلول است و براى رنگ كردن وارنيش به كار مىرود و از نظر درمانى قابض مىباشد و براى بند آوردن خونريزيها و به صورت مشمع براى تسكين درد ران و ساق پا مصرف مىشود 5 * .
خواص و موارد مصرف آن در طب سنتى ذيل ماده دم الاخوين آمده است . رجوع شود به كد 2000 همين مجموعه .
( 1 * ) - سقوطره ، سقطره ، سقوطرا ،
Socotra
جزيرهاى است در اقيانوس هند
( 2 * ) - تت صيدنه عپ ص 77
( 3 * ) - تت صيدنه عپ ص 194
( 4 * ) - هيرادوكهى ( مخزن ص 274 ، ذيل دم الاخوين )
( 5 * ) -
David Hooper , Useful Plants And Drugs Of Iran and Iraq , Chicago , U . S . A June 30 , 1937 , P : 114
Code - 2153
قاطر ( دم الاخوين يا خون سياوشان مغربى )
Dracaena draco L .
همانطورى كه ضمن شرح گياه قبلى گفته شد يكى ديگر از گم رزينهائى كه در طب سنتى به نام دم الاخوين يا خون سياوشان ناميده مىشده گم رزينى است كه از درخت مورد بحث به دست مىآيد و منظور از قاطر بيشتر گم رزين اين گياه بوده است . محل رويش اين درخت نواحى گرم بهويژه جزاير قنارى مىباشد .
درخت قاطر درختى بزرگ با تنه قطور ، شاخههاى بلند و سطبر و منشعب از خانواده ليلياسه مىباشد .
گلهاى اين درخت به رنگ سبز و برگهاى آن نوكتيز ، خشن و در انتهاى شاخهها به حالت مجتمع قرار