نزديكى جنسى را بيشتر مىكند ( هروى : 4 * ) ، داروى ذات الجنب ، سرفه مزمن و خيز عمومى انساج مىباشد . ريشه و تخم آن به بارورى زن كمك مىكند ( ابن سينا : 5 * ) ، بهترين آن زرد شيرين مىباشد مقوى باه ، بازكننده مجارى كبد مىباشد و پخته شده آن با گوشت خلط سينه را خارج مىكند ( انصارى :
6 * ) ، در درد سينه ، معده ، كبد ، سنگ كليه و مثانه و پرورده آن در سركه در بزرگى طحال موثر و مقوى احشاء ، رحم و هاضمه مىباشد .
اگر افشره آن را با يكچهارم وزنش عسل مخلوط نموده جوشانده در خم بريزند سكرآور مىشود و مستى حاصل از نوشيدن آن طولانى است .
خواص تخم هويج پرورشى مانند تخم هويج وحشى ولى ضعيفتر مىباشد برعكس از نظر تقويت نيروى جنسى قوىتر است . براى گرممزاجان زيانآور مىباشد براى از بين بردن زيان ، آن را با ادويه حاره و آبكامه مصرف مىنمايند .
مقدار خوراك هويج حدود 800 گرم ، مرباى آن 35 گرم ، شربت 250 گرم و تخم آن 7 گرم مىباشد ( حكيم مومن و عقيلى خراسانى : 7 * ) .
قسمت قابل مصرف : ريشه ، برگ و ميوه ( دانه ) گياه مىباشد .
تركيبات شيميائى :
هر يكصد گرم ريشه گياه تازه محتوى 2 / 1 گرم كربوهيدرات ، 3 / 9 گرم پروتئين ، 3 / 0 گرم چربى ، 39 ميلى گرم كلسيم ، 37 ميلىگرم فسفر ، 8 / 0 ميلىگرم آهن ، حدود 000 / 12 واحد بين المللى ويتامين
A
، 60 ميكروگرم ويتامين
B 1
، 60 ميكروگرم ويتامين
B 2
، 4 ميلىگرم نياسين ، 5 ميلىگرم ويتامين
C
، 47 ميلى گرم سديم ، 482 ميلىگرم پتاسيم ، 6 / 5 ميلىگرم اگزاليك اسيد ، زمان هضم 5 / 2 ساعت و 47 كالرى حرارت ايجاد مىنمايد . همچنين ريشه داراى اسانس مىباشد كه در تركيب آن بيزابولن ، تربينولن ، ترپىنن ، كاروفيلن ، سابىنن و ليمونن وجود دارد .
ميوهها محتوى فيتوسترين ، آسپاراژين ، گلوتامين و پكتين و اسانس مىباشد كه متشكل از
Daucol
،
Carota - 1 - 4 oxide , Daucene oxide
آلفا پىنن ، برگامول ، بيزابولن ، كاروتل و پىسيمن مىباشد .
برگها نيز داراى ارزش غذائى مىباشند در هر يكصد گرم برگ مواد زير وجود دارد :
كربوهيدرات 10 گرم ، پروتئين 4 گرم ، چربى 7 / 0 گرم ، كلسيم 340 ميلىگرم ، فسفر 110 ميلىگرم ، آهن 8 / 8 ميلىگرم ، ويتامين
A
9500 واحد بين المللى ، ويتامين
B 2
140 ميكروگرم ، نياسين 4 / 0 ميلىگرم ويتامين
C
90 ميلىگرم ، زمان هضم 3 ساعت مىباشد و 56 كالرى حرارت ايجاد مىنمايد .
موارد مصرف :
ريشه - گرچه كاروتن در گياهان متعددى از جمله جعفرى ، كلم ، گل كلم ، اسفناج ، كاهو ، گوجهفرنگى وجود دارد ولى اين ماده در هيچيك به اندازه ريشه هويج به حد وفور يافت نمىشود . اين ماده كه در سلولهاى