تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 343

مساهمون:

ص٣٤٣
خبازى بستانى خشونت سينه را از بين مىبرد و صدا را صاف مىكند . اشخاص سردمزاج بايد آن را با داروهاى گرم مصرف نمايند تا به معده زيان نرساند ، دانه آن گشاينده گيرها و افشره آن با شكر دفع كننده خلطهاى غليظ و در سياتيك موثر مىباشد ضد انسداد است و اگر جويده شده آن را بر جاى عقرب گزيده بگذارند درد آن را تسكين مىدهد . مقدار خوراك آن 7 گرم مىباشد 10 * در عراق آن را ملوخيه مىنامند و دانه آن را به‌عنوان تب‌بر و در احتقان كبد مصرف مىنمايند 11 * . قسمت قابل مصرف : برگ و دانه گياه مىباشد .

تركيبات شيميائى :

برگ داراى گليكوزيدهاى كوركوروزيد آ -
( C 29 H 42 O 9 ) Corchoroside A
و كوركوروزيد
( C 29 H 44 O 9 ) Olitron , ( C 29 H 44 O ) Corchoroside B
، آنزيم اكسيداز ، كلروژنيك اسيد
Erysmin , Clorogenic acid
، ويتامين و ساپونين مىباشد . دانه‌ها داراى بتاسيتوسترول ، كوركوراليك اسيد
Corcoralic acid
، ماده تلخ بنام كوركورين
Corcorin
با اثرى شبيه به استروفانتيدين ، رافينوز ، رزين ، كلروژنيك اسيد و روغن ثابت مىباشد .

خواص درمانى :

برگ‌ها نرم‌كننده ، مقوى ، مدر ، قابض و دانه‌ها مسهل مىباشد . از برگ‌ها در موارد عفونت كليه ، ورم مزمن سيستيت ، ورم پروستات ، سوزاك ، خيز عمومى انساج ، درد به هنگام دفع ادرار و از دم‌كرده غنچه و جوانه‌هاى گياه به‌عنوان مقوى و تب‌بر و از دانه‌ها به‌عنوان مسهل استفاده درمانى به عمل مىآيد . از برگ‌هاى تازه مانند اسفناج و از ساقه گياه براى تهيه الياف فيبر استفاده مىشود . در ليبى از برگ‌ها به عنوان زيادكننده شير و در سوريه با اسامى ملوخيه و ملوكيه از برگ براى زياد كردن اشتها ، حالات رماتيسمى و از دانه‌ها به‌عنوان ملين و در بيماريهاى قلب استفاده به عمل مىآيد . ( 1 * ) - تت دياسقوريدوس م - 2 ص 192 ش 119 ( 2 * ) - الحاوى ج 20 ص 426 تحت عنوان خبازى ( 3 * ) - الابنيه 127 و 317 ( 4 * ) - تت صيدنه عپ ص 351 ( 5 * ) - شرح اسماء م - ش 229 ( 6 * ) - تت جامع مفردات ابن بيطار ج 4 ص 164 ( 7 * ) - ملوخيه الشجره ، در قانون چاپ بيروت ص - 46 اين واژه ملوخيه السحره آمده كه از قانون چاپ تهران تصحيح گرديد . در ترجمه قانون به پارسى كه از چاپ بيروت عمل برگردان صورت پذيرفته است به