همراه با آب و اگر تب نداشته باشد با شراب به بيمار مىدهند مصرف آن از طريق واژن خون قاعدگى را باز نموده و جنين را خارج مىسازد . كوبيده ريشه تازه آن در جراحات سودمند است 3 * .
ريشه آن خارجكننده خلط سينه است و در ناراحتىهاى ناحيه ورك 4 * خوردن و يا تنقيه كردن به آن سودمند مىباشد . مقدار خوراك آن حدود 10 گرم مىباشد و عصاره ريشه آن را جانشين حضض مىنمايند 5 * .
در بواسير خونى و پارگى عصب سودمند مىباشد 6 * .
اخوينى تركيباتى را براى درمان فالج ، آسم ، خناق رحم ، درد مفاصل ذكر مىنمايد كه در آنها قنطوريون يكى از مواد متشكله آنها مىباشد توضيح آنكه در تركيبات داروئى مندرج در هدايه المتعلمين منظور از قنطوريون همين گياه مىباشد و قنطوريون صغعير را قنطوريون باريك ناميده است 7 * .
ابن سينا گويد كه آن بازكننده مجارى كبد و سپرز و كشنده انگلهاى روده مىباشد در پارگى و چرك ماهيچهها موثر و تنقيه كردن آن در سياتيك موثر مىباشد 8 * . داود انطاكى ، حكيم مومن و عقيلى خراسانى علاوه بر موارد مصرف ذكر شده در بالا آن را در يرقان ، تشمع كبد و طحال ، سختى زايمان و به طور موضعى ضماد تازه آن را در فيستول ، شكستگى اعضاء سودمند و آن را براى مغز زيانآور دانسته اند و مىنويسند كه بايد آن را با عسل و شيرينى مصرف كرد 9 * و نيز مىتوان آن را براى تحريك و هيجان غشاء مخاطى معده و امعاء به جاى ژانسيان به كار برد 10 * .
قسمت مورد مصرف : ريشه گياه
تركيبات شيميائى :
گياه داراى سنتورين
Centaurine
، فيتوسترين ، تانن ، رزين ، اينولين و يك ماده تلخ مىباشد .
خواص و موارد مصرف درمانى :
ريشه گياه مقوى ، مشهى ، تصفيهكننده خون ، خلطآور و صفرابر مىباشد آن را در راشيتيسم ، عفونت كبد و بيماريهاى پوست مصرف مىنمايند . به صورت جوشانده يك فنجان قبل از غذا نوشيده مىشود .
امروزه به عربى گياه را قنطريون كبير و عرطب مىنامند .
( 1 * ) - قنطوريون صغير
Centaurea minus Moench
( 2 * ) - در كتاب الحاوى رازى به نقل قول از ديوسكوريد اين واژه وهن العضل آمده است ، وهن ، ضعف ، قضافه ، فرانسوى
Asthenie
، انگليسى
Asthenia
، ناتوانى ، فقدان و از دست دادن قوا مىباشد و وهن العضل به معنى ضعف ماهيچه مىباشد .
( 3 * ) - تت دياسقوريدوس م - 3 ش 6 ص 261
( 4 * ) - ورك : قسمت خلفى استخوان لگن كه به فارسى سرسرون ناميده مىشود
Ischium
، در علم تداوى ورك به معنى داء الحرقفه
Coxalgia , Coxalgy
درد تهيگاه است .