تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 139

مساهمون:

ص١٣٩
2 - شراب : 60 گرم گلبرگ را داخل در يك ليتر شراب سفيد چند روز خيسانده سپس صاف مىنمايند مقدار خوراك 60 تا 100 گرم در روز ( 1 * ) - در طب سنتى گياه مرار
" Morrar "
ناميده شده است ولى در برهان قاطع مرار
" Marar "
آمده كه تصور مىشود نام پارسى گياه بوده است . در تذكره به‌طور استثناء گياه ذيل مرير آمده است . ( 2 * ) - تت صيدنه عپ 345 ( 3 * ) - شكاعى
Onopordon acanthium L .
( 4 * ) - اين واژه در جامع مفردات ابن بيطار " الريدريه " در مخزن " ازرودويه " آمده كه اشتباه است و در تحفه دردريه آمده كه صحيح مىباشد ( 5 * ) - شوكه مغليه
Centaurea pallescens D .
( 6 * ) - تت جامع مفردات ج 4 - 148 ( 7 * ) - از اختيارات 413 ( 8 * ) - تلخيص از تذكره 294 ، تحفه 243 ، مخزن 531
Code - 1346
قنطوريون كبير
Centaurea centaureum L .
گياهى است پايا از خانواده
Compositae
با ارتفاع حدود 5 ، 1 متر ، ساقه از قاعده انشعاب‌دار ، برگ‌ها برنگ سبز تيره با دانه‌هاى بسيار ريز اره‌اى ، گل قرمز بنفش ، ريشه ضخيم سفت ، سرخ‌رنگ ، شيرابه‌دار ، كمى شيرين و معطر و درازاى آن تا 2 متر مىرسد و تخم آن مانند تخم كافشه مىباشد . اين گياه در تمام مناطق معتدل اروپا به‌ويژه در دامنه‌هاى رو به آفتاب آلپ ، بحر الروم و امريكا رويش دارد .

تاريخچه ، شناسائى و موارد مصرف آن در طب سنتى :

شرح و خواص درمانى اين گياه در اغلب كتب قديم نظير الحاوى ، الابنيه ، قانون ابن سينا ، تحفه و مخزن با گياه قنطوريون صغير 1 * در يك موضع و ذيل قنطوريون و در دياسقوريدوس ، جامع مفردات ابن بيطار و اختيارات بديعى هريك به‌طور جداگانه آمده است . يونانىها گياه را از زمانهاى بسيار دور مىشناخته‌اند و آن را
Kentaureion
مىناميده‌اند و ديوسكوريد آن را ذيل
Kentaureion toumegalou
شرح داده كه اصطفن و حنين آن را به قنطوريون كبير ترجمه نموده‌اند و سلطان الحكماء در فروغ ناصرى مىنويسد كه به فرنگى آن را ثانتوره كمون و ثانتورا ثانتوريوم مىنامند . ديوسكوريد مىنويسد : ريشه قنطوريون طوماغا ( معرب نام رومى ) ، در وهن 2 * ، درد پهلو ، آسم ، سرفه مزمن ، خون‌ريزى سينه ، كرامپ و درد رحم سودمند مىباشد . مقدار خوراك آن حدود 7 گرم است اگر بيمار تب داشته باشد آن را