تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — صفحة 143

مساهمون:

ص١٤٣

تركيبات شيميائى :

گياه داراى موادى مانند كنىسين ، كاروتين ، پتاس ، منيزى ، اسيد فسفريك و ريشه گلوكزيدى به نام سانتورئين
Centauerine
و گل داراى ماده منعقدكننده شير مىباشد .

خواص درمانى :

كنىسين خاصيت پائين‌آورنده تب‌هاى متناوب را دارد از اين جهت گياه از طريق داخل در درمان مالاريا و از خارج جوشانده آن در نرمى استخوان و بيماريهاى جلدى مورد مصرف دارد .
Code - 1351
گل گندم زرد
Centaurea Solstitialis L .
گياهى است يك ساله ، ايستاده با شاخه‌هاى سخت و پوشيده از كرك به ارتفاع 60 - 30 سانتيمتر از خانواده
Compositae
، برگ‌هاى قاعده ساقه داراى تقسيمات زياد و برگ‌هاى بالائى عموما باريك و بدون تقسيم مىباشند . كاپيتولها كه در ارديبهشت و خردادماه ظاهر مىشوند منحصرا از گل‌هاى لوله‌اى زرد تشكيل شده‌اند . ميوه به صورت فندقه كوچك ، بيضوى و سياه‌رنگ مىباشد . محل رويش گياه در ايران بين مهاباد و سردشت ، اروميه ، سلماس ، دشت مغان ، اردبيل ، ارسباران ، همدان ، بين خرم‌آباد و بروجرد ، اطراف رودهن ، قزوين ، كرج و ساير مناطق در مزارع يونجه و شبدر و اراضى باير مىباشد . گياه در آذربايجان " سارى تيكان " در بختيارى " ساده تيكان " در لاهيجان " تيف گل " و تشى تلى ناميده مىشود .

تركيبات شيميائى :

گياه داراى كنىسين
Cnicine
، اسيد كالسىتراپيك
Acide calcitrapic
و يك ماده تلخ مىباشد .

خواص درمانى :

از گل گياه به‌عنوان تب‌بر به‌ويژه در تبهاى متناوب استفاده مىشود . ريشه گياه مقوى مىباشد . در پاكستان گياه را برهام دندى ناميده و براى آن اثر تصفيه‌كننده خون قائل مىباشند .
Code - 1353
قنطوريون صغير
Centaurium minus Moench
گياهى است يك‌ساله يا دوساله از خانواده
Gentianaceae
داراى ساقه چهار پهلو ، ايستاده به بلندى 15 تا 40 سانتيمتر ، در بالا ساقه به‌طور دوتائى منشعب و با زاويه‌اى كوچك به طرف بالا رشد مىكند . برگ‌ها متقابل ، به رنگ سبز مايل زرد ، براق ، در پائين ساقه گروهى به فرم طوقى ، بيضىشكل ، داراى دمبرگ و 5 رگبرگ مشخص ، قاعده پهنك باريك و انتها نوك‌تيز به درازاى 30 - 10 و پهناى 10 - 5 ميليمتر ، برگ‌هاى بالاى ساقه كوچكتر و بدون دمبرگ مىباشند .