گونههاى مختلفى است كه معروفترين آن نرگس سفيد است . نرگس سفيد داراى 4 - 6 برگ خطى باريك و دراز است كه معمولًا همراه با گلها از ريشه يا پياز گياه بيرون مىآيند . گل بطور گروهى ظاهر مىشوند و داراى دم گل نامساوى بوده و به رنگ سفيد مايل به زرد و بسيار معطر هستند . قال صلى الله عليه و آله : « شمّوا النرجس و لو فى اليوم مرة و لو فى الأسبوع مرة و لو فى الشهر مرة و لو فى الدهر مرة و لو فى السنة مرة ، فان فى القلب حبة من الجنون و الجذام و البرص و شمه يقلعها » . « 2 » پيغمبر خاتم صلى الله عليه و آله فرمود : گل نرگس را اگر چه در هر روز يك مرتبه يا در هر هفته يك مرتبه يا در هر ماه يا در مدتى يك مرتبه و يا در سال يك مرتبه ببوييد ، زيرا در قلب يك دانه از جنون و برص هست كه بوييدن آن اين امراض را از بيخ مىكند . نرگس را به انگليسى
NARCISSUS TAZETTA
، به عربى نرجس و به يونانى لبنوس مىنامند . مزاج پياز آن گرم و خشك و تخمش گرم و تر است . نرگس نافع كثيفى رحم ، كرم شكم ، زخمهاى بيرونى و درونى ، زكام ، درد زهدان و مثانه و بوييدن گلش نافع
سردرد ناشى از بلغم و سودا ، نزله و انسداد سر مىباشد . « 1 »
تركيبات شيميايى :
نرگس گياهى است سمّى ، از اين گياه مواد ليكورين ، تازتين و ناركوتين يافت مىشود .
در پياز آن مادهاى به نام نارسىسين وجود دارد .
خواص و كاربرد :
بهعنوان داروى معالج بيماريهاى زنانه استفاده مىشود . از پياز آن براى اخراج تكه استخوان از مرى استفاده مىگردد و بهصورت ضماد براى انواع ورمها نيز استفاده مىشود . « 2 »
هامش
( 2 ) - بحار ، ج 62 ، ص 299 .
( 1 ) - تحفه ، ص 255 ؛ قانون ، ص 231 ؛ بوستان المفردات ، ص 123 .
( 2 ) - معارف گياهى ، ج 4 ، ص 254 .