* نبق ( سدر )
به فارسى كنار و به هندى بير نامند و ثمر آن را به عربى نبق گويند .
ماهيت آن :
برّى و بستانى مىباشد . برّى آن ثمرش كوچكتر و خوشبو و چاشنىدار به شكل سنجد و بعد از رسيدن سرخ و زرد رنگ مىگردد و بستانى آن ثمرش بزرگتر و
لذيذتر و خوشبوتر و شيرين است .
و در بلاد گرم مسير بهم مىرسد و بهترين آن بزرگ پر گوشت رسيده ، شاداب و زرد رنگ يا سرخ رنگ آن است كه دانه آن كوچك باشد و از سدر مراد برگ ساييده آن است .
طبيعت :
ثمر آن در اوّل سرد و در دويم خشك و بستانى تازه آن سرد و تر و خشك آن سرد و خشك و ميخوش آن معتدل و بعضى شيرين و آن را در اول گرم دانستهاند .
خواص :
نارس ( كال ) آن قابض و لزج و نفاخ و رسيده آن قليل الغذا و دير هضم و صالح الكيموس و نيم رطل آن مسهل صفرا از معده و امعاء مصفى حرارت غريبه و خوردن ترش رسيده آن مانع صعود بخارات به دماغ و رافع صفرا و تشنگى و آب شيرين آن مفتح سدّه و كشنده كرم معده و امعاء و مضر مبرودين ، مصلح آن سكنجبين و خشك آن قوى القبض و ضماد آن با شراب جهت نضج ورم حاره و تحليل آنها به تنهايى نيز جهت تحليل اورام حاره و نضج آنها به كار مىرود خاك ارّه چوب آن در آخر اول سرد و در آخر دوم خشك و قاطع نزف الدم و رافع قرحه و اسهالى كه از ضعف معده به هم رسيده باشد و دافع استسقاء است و صمغ آن در طلا جهت خراز نافع است . « 1 » من سدر هستم و ميوه من كنار : اسم من كنار است و ميوه درخت سدر مىباشم ميوه مرا در فارسى كنار و به عربى نبق گويند و كوهى من زال نام دارد كه اعراب من را ضال
هامش
( 1 ) - قرابادين كبير ، ص 240 .