تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 274

مساهمون:

ص٢٧٤

زنيان يا نانخواه :

در طبيعت گرم و خشك است ، در خواص آن نوشته‌اند : خشك كننده و ملين و محلل رياح ، ضد گاز و نفخ ، خوراك آن دو مثقال ، آشاميدن آن ضد سم نيش حشرات ، ضد معتادين به ترياك ، آب جوشانده آن براى رفع اذيت عقرب گزيدگى سريع الاثر است . زنيان با سفيده تخم‌مرغ براى ناف برآمده و براى درد جميع اعضاء و تحليل اورام سرد و براى خون منجمد در زير پوست نافع است . مدر بول ، حيض ، عرق و ترياك سموم و محلل رياح باد يا گاز رفع رطوبات و لزج جهت درد سينه و صلابت كبد و سپرز و درد باطن و آنچه دواى سمى مسهل و پاك كننده چرك و لزوجات سينه و جهت رفع عادت ترياك و براى عسر البول و سنگ كليه و مثانه و قى و غثيان و آروغ و تخمه و فساد اشتها ، ضد سم و تبهاى كهنه مفيد است . « 1 » ناشتا خوردن زنيان 2 مثقال جهت ازدياد شير مادر مفيد است . « 2 » آشاميدن دو مثقال زنيان ترياق سموم و نيش هوامّ جانوران ، آب گرم زنيان براى دفع اذيت عقرب گزيدگى سريع الاثر است . « 3 » حضرت امام ابى الحسن عليه السلام فرمود : هر كس بخواهد ماست بخورد كه ضرر به وى نرساند به روى آن هاضوم بريزد گفتم هضم كننده چيست ؟ فرمود نانخواه . « 4 »

* نان

نان كامل با آرد سبوس‌دار تهيه مىشود اثر ملين دارد ولى دير هضم است . نانى كه عارى از سبوس است ولى در هر حال مقدار كمى از آن را همراه دارد ، علاوه بر ملين بودن ، خوش طعم و مغذى است . ضماد حاصل از قسمت خميرى وسط نان ، مخلوط با آب يا شير يا يك جوشانده لعابدار نظير جوشانده پنيرك ، ختمى يا دانه كتان ، بهترين نرم
هامش
( 1 ) - مجموعه طب سنتى و گياهى ، ص 206
( 2 ) - راه نجات از مرگ مصنوعى ، ج 3 ، ص 24 .
( 3 ) - همان .
( 4 ) - اصول كافى ، ج 6 ، ص 28 .