خط طولى نازك به رنگ زرد روشن وجود دارد ، معطر و بوى عطر تيمول از آن استشمام مىشود ، ميوه و ريشه آن در طب سنتى مورد توجه مىباشد . اين گياه بيشتر در مزارع غلات و در پرچينها در نواحى مختلف اروپاى مركزى در آسيا هندوستان ، ايران و مصر مىرويد در ايران در مناطق شرقى بلوچستان در هوديان و چاه قنبر مىرويد و نام محلى
آن اجوان و اسپركاى مىباشد .
تركيب شيميايى :
از نظر تركيبات شيميايى زنيان ميوه گياه داراى 4 تا 6 درصد بر حسب مناطق رويش اسانس روغنى فرّار است كه در حدود 45 تا 55 درصد آن را تيمول تشكيل مىدهد ، تيمول اسانس معطر و بسيار سبز است كه در آن بخشها مشخصات و فرمول شيميايى آن به تفصيل آمده است ، مادهاى است ضدعفونى كننده ، قوى و معروف در طب سنتى ، بهعلاوه در اسانس زنيان 15 تا 20 درصد سيمن و بقيه آن آلفاپى نىديپانتن و . . . است .
خواص و كاربرد :
تخم گياه از نظر طبيعت مانند زيرهها گرم و خشك است و از نظر خواص ضد اسپاسم ، تونيك ، محرك و بادشكن مىباشد و معمولا در تهيه مشمعهايى كه براى تسكين درد به كار مىرود . له كرده و كوبيده آن بهعنوان داروى استعمال داخلى براى رفع بيماريهاى معده و كبد و ناراحتى گلو و سرفه و روماتيسم تجويز مىشود . زنيان منبع بسيار غنى از تيمول ضدعفونى كننده معروف است . در هندوستان از زنيان بهعنوان ضدعفونى كننده و براى تقويت معده و همچنين بهعنوان بادشكن و تونيك و براى قطع اسهال و رفع سوء هاضمه و دردهاى حاد شكم يا قولنج و معالجه سوء هضمهايى كه ناشى از ضعف و كمىِ نيرو مىباشد ، تحليل گاز و نفخ و در مورد و با تجويز مىشود . از ريشه اين گياه نيز بهعنوان مدر و بادشكن بهصورت دمكرده مصرف مىشود . « 1 »
هامش
( 1 ) - معارف گياهى ، ج 2 ، ص 354 .