عسل و همچنين مىبايد كه جوش كرده بخورند . رازى گفته كه طلع مقوى معده و مجفف آن است . « 1 » درخت خرما از قديم الايام مورد شناسايى مردم دورانهاى قبل بوده است بطورى كه مشخصات آن در ديواره قبور مصريان قديم شرح داده شده است مردم بابل نيز از خصوصيات آن با اطلاع بودند و از ميوهاش نوعى سركه تهيه مىكردند از فرمان تئوفر است طريقه آميزش گلهاى درخت خرما كه هر نوع آن بر روى يك پايه جاى دارد قبلًا به آن اشاره شد . پرورش درخت خرما امروزه بهعلت مغذى بودن ميوه آن در غالب نواحى مساعد معمول است . در صحيحين از ابن عمر نقل شده كه : نزد پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بوديم ناگاه مغز ريشه درخت خرما آوردند رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : از ميان درختها درختى هست همانند مرد مسلمان كه برگش ريخته نمىشود بگوييد ببينم آن كدام است ؟ مردم بسوى درختهاى بيابان رفتند به نظرم رسيد كه آن درخت خرماست من چيزى نگفتم پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : آن خرماست به عمر گفتم در پاسخ من گفت كمى آن برايم بهتر است از زيادى چيز ديگر روى ابو داود فى سننه عن ابنى بسر السلميين قالا : دخل علينا رسول اللّه صلى الله عليه و آله فقد مناله زبدا و تمرا و كان يحب الزبد و التمر « 2 » . درخت خرما حمل نمود عجوه و عذق ( شاخه درخت خرما ) بود . امام صادق عليه السلام فرمود : آنچه حضرت نوح عليه السلام در كشتى از درخت خرما حمل نمود عجوه و عذق ( شاخه درخت خرما ) بود . درخت آن نر و ماده مىباشد نر آن گل و خوشه برمىآورد ولى ميوه نمىدهد ، به خلاف ماده آن و در خوشههاى گل هر دو نوع گرد مىباشد و آن غبار را كشن خرما مىگويند و در ابتداى ظهور خامى گرد نر را بر ماده مىزنند و ميوه آن بزرگ و شيرين و شاداب و تخم آن كوچك مىگردد و از ابتداى پيدايش تا انتها و كمال رسيدگى ميوه آن
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 279
مساهمون: مصطفى النوراني الاردبيلي
ص٢٧٩
هامش
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 3 ، ص 193 ؛ تحفه حكيم ، ص 178 .
( 2 ) - طب النبوى ، ابن القيم ، ص 245 .