بعضى منبسط بر روى زمين و گلش زرد و ريزه و بعضى بنفش و ثمرش مثل غلاف تخم ترب و هلالى شكل و در غلاف تخم مدورى ريزهتر از خردل و بعضى غلاف غير هلالى مركب القوى و حرارت و پوست آن در غالب ، محلل ، منضج ، قابض ، مجفف ، ملطف ، مقوى اعضا ، ملين اورام ، جهت صداع ، شقيقه ، حبس نزلات ، درد جگر و معده و طحال نافع است . « 2 » اكليل الملك اسم عربى است و آن را صابع الملك و ملكا نيز گويند . نباتى است كه برگ آن كوچك ، مدور ، املس ، سخت ، مايل به زردى و شبيه به برگ صعتر و بهترين آن نو ، زرد ، سخت ، مايل به اندكى سفيدى ، تلخ طعم ، خوشبو و كوچك تخم است و ضماد آن با سركه و روغن گل براى تسكين صداع حار و نطول آب نيمگرم مطبوخ آن ، دوار ، صدر ، اختلاج ، سكته و لقوه را مفيد است . گرفتن بخار آن در حمام هر شب و روز مالش با روغن آن ، براى امراض زكوره ، اختلاط ذهن ، ماليخوليا و نسيان نافع است . « 3 »
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 264
مساهمون: مصطفى النوراني الاردبيلي
ص٢٦٤
گرگان ، آلمه در ارتفاع 1680 مترى ، جنگل گلستان در ارتفاع 900 مترى ، مازندران ، دره هراز در ارتفاع 2100 مترى ، جنوب ايران ، خراسان ، تهران ، نزديك دربند ، اوين ، پاى كوه توچال در ارتفاع 2200 مترى ، پس قلعه ، چيتگر ، كرج ، كوده دشته در ارتفاع 1950 مترى و آذربايجان در 41 كيلومترى شمال شرقى ميانه ، زنجان و ميانه مىرويد .
در روايتى از امام جعفر صادق عليه السلام از نارمشك با ساير ادويه بهعنوان نافع عطش استفاده شده است . « 1 »
نارمشك را به انگليسى
MESUA FERREA
مىگويند و آن شكوفه گياهى است
هامش
( 2 ) - تحفه حكيم ، ص 31 .
( 3 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 189 ؛ قرابادين كبير ، ص 86 .
( 1 ) - بحار ، ج 62 ، ص 206 .