دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 257

دماغ و جگر و نسيان و مقوى كل بدن و بسّد را با ادويه مقوى ديگر در اين نسخه ذكر كرده است كه از نسخه‌هاى معروف است نسخه‌هاى معروف كه در دواهاى معروف يونانى كه بسّد در آن است ذكر مىكنيم : خميره ابريشم ، دواء المسك بارد ، دواء المسك الحار ، كه معروفترين نسخه‌هاى مقوى دماغ و قلب هستند و نسخه‌اى ديگر به نام دواى اسود كه محتوياتش صعتر و چيزهاى ديگر است براى علاج زخمها صاف كردن خون داده شده است و نيز نسخه‌اى به نام سفوف محافظ جنين براى جلوگيرى از اسقاط حمل به‌عنوان نسخه ذكر شده است و معجون بسد كه مخلوط دواهاى زيادى دارد براى علاج بواسير ذكر شده است و معجون جالينوس لولويى براى قوت باه و حركت باه بعنوان نسخه ذكر شده است و نسخه معجون كبير به اسم مروح الارواح كه تقريبا داراى دويست ادويه است كه آن را مقوى مشهور دانسته‌اند ، و يكى از نسخه‌ها به نام مفرح شيخ الرئيس كه داراى ماده بسد است از نسخه‌هاى معروف ذكر شده است . بالجمله تمام معجونهاى مقوى و مفرح قلب و دماغ در كتاب همدرد ، بسد در آن به كار رفته است . « 2 » شيخ مىفرمايد : بسّد مشهور است و به رنگهاى سرخ سياه سفيد يافت مىشود . مزاج : سرد و خشك است . خواص : گيرنده است و نزيف را باز دارد بسيار شكاننده است گوشت زيادى را بزدايد ، چشم را جلا و تقويت كند بويژه اگر سوخته آن را شستشو دهند مؤثرتر است رطوبتهاى چشم را برمىمكد و در مداواى « دمعه » نافع است محلول آن در علاج اماس طحال نافع است داروى قرحه‌هاى روده است . « 3 » سرخ آن در اول سرد و در دويم خشك و مفرح و قابض و مجفف و قاطع نزف الدم و محلل خونى كه در دل منجمد شده خصوصا محرق او جهت وسواس و جنون و خفقان و صرع و ضعف معده و فساد اشتها و نفث الدم و اسهال دموى و سنگ مثانه و گرده نيز مجرب است . « 1 »