تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 243

مساهمون:

ص٢٤٣

ميوه‌اش به بزرگى گيلاس است . قسمتهاى مورد استفاده اين گياه برگ ، ريشه و دانه آن است . قسمتهاى مختلف آن شامل آلكالوئيدهاى مهمى نظير آتروپين ، هيوسيامين ، بلادونين ، آتروپامين و آسپاراژين مىباشد . اين گياه در نواحى شمالى و شرقى ايران به فراوانى مىرويد و در تداول عامه بيشتر به مردم گياه موسوم است . « 1 » گياهى علفى ، عارى از ساقه و داراى ريشه قوى و منشعب به دو شاخه است . برگهاى پهن و بزرگ دارد كه از ناحيه يقه خارج گرديده ، سطح آن را كاملًا مىپوشاند . گلهاى آن كه در وسط برگها ظاهر مىگردد ، به رنگ سفيد مايل به سبز است . ميوه‌اش گوشتدار ، به رنگ زرد و به بزرگى يك سيب مىباشد . قسمت مورد استفاده اين گياه ، ريشه آن است كه مجموعا داراى ظاهر يك انسان آويخته است . به رنگ قهوه‌اى ، بوى تهوع‌آور ، طعم تند و زننده دارد . كليه قسمتهاى گياه نيز داراى اثر مخدر و خطرناك است .

تركيبات شيميايى :

قسمتهاى مختلف اين گياه داراى الكالوئيدهايى است كه مقدار آنها مجموعا به 37 / 0 درصد مىرسد . قسمت اعظم اين الكالوئيدها را نيز هيوسيامين تشكيل مىدهد كه توأم با مقدار كمى هيوسين و الكالوئيد ديگرى به نام ماندراگورين است . عده‌اى الكالوئيد اخير را محلولى از هيوسيامين و هيوسين مىدانند .

خواص درمانى :

قسمت مورد استفاده اين گياه به‌علت دارا بودن هيوسيامين و هيوسين ، اثر باز كننده مردمك چشم دارد . سابقا از آن به‌عنوان نيرو دهنده قوه باه استفاده به‌عمل مىآمده است . قدما آن را به‌عنوان مخدر به كار مىبرده‌اند . اين گياه در ايران نمىرويد ( در بعضى
هامش
( 1 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 4 ، ص 4467 .