تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 188

مساهمون:

ص١٨٨
احساس سوزش در معده شده استفراغ ايجاد مىگردد . مصرف مقادير زياد آن تورم و التهاب در روده به‌وجود مىآورد . داراى اثر زياد كننده ترشحات عرق و ادرار نيز مىباشد ولى چون خطرناك بوده ، از آن با رعايت نهايت احتياط ، استفاده به‌عمل مىآمده است . مصرف آن بيشتر به‌عنوان مدر ، مسهل ، معرق و التيام دهنده زخمها بوده است . استفاده از آن به‌علت خطراتى كه پيوسته همراه داشته ، تدريجا متروك گرديده است . در استعمال خارج منحصرا از پوست آن ، آن هم با رعايت احتياط به‌عنوان قرمز كننده پوست و تاول‌آور در موارد ضرورى استفاده مىگردد . از ميوه‌اش نوعى ماده رنگى قرمز جهت استفاده در نقاشى به دست مىآورند .

* مارچوبه

[ مشخصات ]

گياهى است از تيره سوسنيها و از دسته مارچوبه‌ها كه گياهى علفى و بالا رونده و پايا و زيبا است . ارتفاعش بين 70 تا 90 سانتىمتر كه به حالت وحشى در غالب آب و هواها انتشار دارد . به نامهاى هليون ، كشك ، كشك الماز ، اسفرك ، اسفرج ، سپارك ، تاكرون ، خشب الحيه ، يرموع ، هليوم ، جنجل ، ضغبوس ، يراميع ، صوف الحير ، صمد و مارگياه مىباشد . مارچوبه را به هندى ناگدون و به اندلسى اسفراج و به يونانى اسفارغين و به رومى هليون و به سريانى فيسوهوما و به عربى خشب الحيه نامند كه در اوايل بهار و اواخر زمستان در مناطق معتدل يافت مىشود . اين مؤلف گفته است كه مارچوبه اكثرا از بيخ درخت انار رويد و بر درخت انار پيچيده شود . در علم كشاورزى چنين آمده است كه اگر شاخ گوسفند را بكارند و مرتب به آن آب بدهند ، مارچوبه روييده شود . جالينوس آن را معتدل نوشته است و گيلانى گرم و تر در اول دوم بيان كرده است . مارچوبه باز كننده جگر و كليه و خوراكش جهت درد كمر و عروق النساء و جويدن