تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 124

مساهمون:

ص١٢٤
رنگى گلهاى آن مورد توجه است . در مشرق زمين از گلهاى آن به‌عنوان يك داروى محرك ، مسكن و مسهل و معرق در جوشانده بيست و پنج گرم گل در يك هزار گرم آب يا بطور خيساندن در آب ولرم استفاده مىشود و به‌علاوه براى آن خاصيت قاعده‌آور و ضد ورم و تحليل برنده « تومور » قائل هستند . در چين معمول است از اواخر فروردين تا خردادماه كه گلرنگ در دوران گل‌ريزى است ، با تغيير رنگ گلبرگهاى آن از نارنجى به قرمز ، گلها را با احتياط و دقت فراوان مىچينند تا به « تخمدان گل » كه به ميوه تبديل مىشود ، آسيبى وارد نيايد .

تركيبات شيميايى :

از گلهاى لوله‌اى كاپيتولهاى اين گياه ، ماده‌اى به رنگ زرد زيبا محلول در آب و ماده ديگرى به رنگ قرمز و محلول در آب قليايى شده به دست آورده‌اند . ماده رنگى اخير كارتامين يا اسيد كارتاميك ناميده شده است . ميوه اين گياه كه به غلط دانه خوانده مىشود ، داراى 30 تا 37 درصد از پروتئين‌ها و 45 تا 56 درصد از نوعى مواد چرب قابل استخراج است كه پس از تصفيه مىتواند به مصارف تغذيه برسد . هر كيلوگرم دانه ، معادل 33 كيلوگرم محصول مىدهد . روغن دانه اين گياه اگر هيدروژنه شود ، نوعى مارگارين بسيار مرغوب ، فاقد بو و طعم از آن نتيجه مىگردد .

خواص درمانى :

خوردن گلبرگهاى گلرنگ كه طبعى گرم دارد ، براى تسريع جريان گردش خون مفيد است و معمولًا براى زنانى كه عادت ماهانه آنها بدون دليل قطع شده يا براى ترشحات غير عادى زنانه بعد از زايمان ، توصيه مىشود . در هند و چين از گلهاى آن به‌عنوان تونيك و براى مداواى فلج و عادت ماهانه