مىماند همچنين در تبها مفيد است و نبات او به سرخى مايل باشد و برگ او به برگ زردآلو مىماند و مباينت ميان او و بستان افروز آنست كه نبات در بستان افروز سرخ باشد و نبات منج سبز و تخم هر دو به يكديگر مىماند . ساقه و شاخه او سرخ بوده و ساقه و اطراف او درازتر مىباشد و بعضى اين نوع را منج نر گفته و آن ديگر را ماده مىگويند .
خواص :
خاصيت او سردتر است در درجه دوم و سرفه را كه از حرارت بود سود مىكند و تشنگى را كه از صفرا باشد بنشاند . گرم و خشك است در درجه دوم ، دل و معده را قوت دهد و طعام را هضم كند و سده دماغ را بگشايد و خفقان را سودمند است و هر علتى كه دل را حادث شود و ماده او سردى باشد منفعت مىكند و بيماريهاى سودايى و بلغمى را نافع مىباشد و داروى منفعت و قوت مفرح است در علاج سل مفيد است . پختهشدهاش در علاج تب ربع و تب فراگيرنده مطبقه و تب طريطاوس كار سرمك را مىكند و بسيار مفيد مىباشد . « 2 » زرنب « 3 » گرم و خشك است در درجه دوم . لطيف و خوشبو است ، طبيعت ببندد ، بادها براند ، نفخ بنشاند ، معده و جگر سرد را نيك مىباشد . « 4 »
* رجل الحمام
فارسى : شاهپسند وحشى .
عربى : رعى الحمام ، رجل الحمام .
گياهى است علفى پايا و داراى ساقه چهارگوش و زاويهدار به ارتفاع 30 تا 80 سانتىمتر كه به حالت خودرو در كنار جادهها ، دشتها و مزارع نواحى مركزى و جنوبى اروپا و آسيا مىرويد . قسمت مورد استفاده اين گياه برگ يا كليه اندامهاى آن است ، طعم آن گس ، تلخ و بوى آن در صورت مالش دادن معطر و كاملا محسوس است .
هامش
( 2 ) - الصيدنه ، قسمت اول و دوم ، ص 302 ؛ قانون در طب ، ص 282 .
( 3 ) - بر وزن مذهب : گياهى است خوشبوى كه به عربى رجل الجواد گويند .
( 4 ) - الابنيه عن حقايق الادويه ، ص 176 .