سادآوران بر وزن هاماوران به لغت سريانى چيزيست مانند صمغ و آن را در درون بيخ درخت گردكان كه مجوف شده باشد يابند . سرد و خشك است در دوم و سوم ، خوردن و ضماد كردن آن بر شكم اسهال خونى را نافع است و آن را به لغت رومى قنطار و به عربى خاتم الملك گويند . « 3 » مادهاى است سرخ رنگ و تلخ مزه ، شبيه به صمغ كه آن را در اندرون بيخ درخت گردو به دست آورند و در طب قديم مستعمل بوده و بعضى اين قول را صحيح ندانسته و آن را عبارت از نوعى گلسنگ يا قارچ دانند كه در داخل تنه پوك شده درختان قديمى ، خصوصا درخت گردو مىرويد . « 1 » سادآوران : ( سياه داوران - سادوران ) مزاج در دوم سرد و در سوم خشك است
خاصيت :
بندآورنده خون است آرايش : از ريزش مو جلوگيرى مىكند جانشين : به وزنش فيلزهره و يك سومش بيخ نى است . « 2 »
ساكودانه :
درخت آن مانند درخت سيبهل كه درخت هندى است پوست آن بسيار ضخيم و استخوان آن نازك ، طبيعت آن گرم در دوم و تر در اول است .
خواص آن :
چاق كننده بدن و ملين طبع است .
سالامندرا :
اسم يونانى نوعى از عظايه است و به تركى بيلانه اغوديون نامند . ماهيت آن حيوانى است شبيه به مار دست و پا دارد و دستهاى آن كوتاهتر از پاها و گردن آن باريك و دم آن كوتاه و بزرگتر و پهنتر از سام ابرص و طبيعت آن بغايت خشك .
خواص :
ماليدن آن با عسل جهت درد مفاصل و اورام بارده نافع است . « 3 »
سااندروردان و سادردان :
هر دو اسم شادنج است .
هامش
( 3 ) - برهان قاطع ، ج 1 ، ص 674
( 1 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 1787 .
( 2 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 242
( 3 ) - قرابادين كبير ، ص 238