دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 92

و قال : فى من اكل الجرجير الليل : ضرب عليه عرق الجذام من انفه و بات ينزف الدم . « 1 » حماد بن زكريا از امام صادق از رسول خدا صلى الله عليه و آله كه فرمود : جرجير را دوست ندارم . گو اين كه مىبينيم گياهش در جهنم روئيده است ، هيچ‌كس از آن زياد نمىخورد مگر آنكه در آن شب روح و نفسش با جذام در جنگ است . در حديث ديگر است كه فرمود : هر كس جرجير را بخورد رگ جذام او تحريك مىشود از بينى او خون راه مىافتد . و در بعضى از روايات جرجير را گياه بنى اميه ناميده است . امام صادق عليه السلام فرمود : اكل الجرجير بالليل يورث البرص . « 2 » تره تيزك از رازى : جرجير به بدنن حرارت مىدهد . چون طبيعت آن گرم است و توليد نفخ مىنمايد ، غريزه جنسى را تحريك مىكند سر را سنگين و سردرد مىآورد ، چشم را تار مىكند ، اگر جرجير با سكنجبين خورده شود ، سنگينى سر كمتر مىشود و از تقويت نيروى جنسى مىكاهد . تره تيزك با اين كه گرم است به حال قولنجىها و كسانى كه معده نفاخ دارند و در بدن آنها باد هست سازگار نيست كه در هر صورت نفخ آورنده است . جرجير از كتاب قديمى : جرجير به فارسى تره تيزك گويند و براى آن ايهقان است و دو قسم مىباشد : يكى ساقدار و برگش از برگ ترب ريزتر و گلش زرد و بسيار تند و آن را خردل برى گويند و يكى بى ساق و برگ آن نرم و كم‌حدت و گلش سرخ و بستانى آن مىباشد . مزاج : گرم و خشك در درجه سوم . خوراكش : از 1 تا 3 گرم است .