دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 77

الاترج . « 1 » در روايت ابى بصير آمده كه امام صادق عليه السلام اترج را با عسل خورد و سنگينى آن را امام با نان خشك برد . « 2 » ابى بصير و محمد بن مسلم از امام صادق عليه السلام از پدرانش از امير المومنين عليه السلام كه فرمود : اترج را پيش از غذا و بعد از غذا بخوريد چنان كه آل محمد چنين مىكردند . « 3 » حماد بن عيسى به نقل از ابراهيم بن عمر يمانى گويد : از امام صادق عليه السلام پرسيدم از اين كه مردم گمان مىكنند خوردن اترج ناشتا بهتر است فرمود : اگر پيش از غذا ، خوب باشد پس از غذا هم خوب است . اترج يا ترنج ( بالنگ ) نيز ناميده مىشود زيرا نوع كوچك آن را ترنج و نوع بزرگ آن را بالنگ مىگويند . در روايتى ديگر از امام صادق عليه السلام در باره خوردن اترج فرمود : اطبا چه مىگويند راوى گفت : مىگويند بايد ناشتا خورد . امام فرمود : ما در موقع سيرى نيز تجويز مىكنيم . و در روايت ديگر فرمود : هرچيز پيش از غذا جايز باشد بعد از غذا خوردنش مفيدتر است و در روايتى ديگر فرمود : پيش از غذا اذيت مىكند ، اما بعد از غذا نه . باز در روايتى ديگر امام فرمود : پنير خشك اترج را هضم مىكند . « 4 » قال عليكم بالاترج ، فانه ينير الفؤاد و يزيد فى الدماغ « 5 » ، ترنج دل را نورانى و مغز را زياد مىنمايد . دكتر چهرازى مىگويد : مزمزه كردن با آن بوى دهان را از بين مىبرد مقوى قلب و معده بوده كبد را از سموم پاك مىنمايد اشتها را زياد مىكند فشار و رقت خون را از بين مىبرد و به علت داشتن كلسيم زياد غم و غصه را زايل مىكند . جابر بن حيان مىگويد : سقمونيا صفرا را از بين مىبرد و اترج و دانه كدو كرم را بيرون مىبرد .