دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 543

مغزدار از تيره گندميان جزو دسته غلات صنعتى داراى ساقه‌هاى راست و محكم و بلند و خوشرنگ ارتفاعش به 20 متر مىرسد برگهايش دراز و شبيه به برگ خرماست از شاخه‌هاى آن عصا و چوبدستى سازند و از برگ و پوست آن ريسمان و فرش بافند . « 1 » خيزران را به هندى بينت گويند و به قول بعضى به عربى آن را جنه و به فارسى چوب بيت نامند و آن نباتى است برگ آن شبيه به برگ نخل و كوتاه‌تر از آن و ثمر آن نيز شبيه به ثمر آن و كوچك و مدور و چاشنىدار با زمختى و در خوشه بزرگ و بعضى مردم آن را مىخورند و سه نوع مىباشد . مزاج آن گرم و خشك در دوم است . آشاميدن سائيده آن جهت قطع نزف الدم و طلاى آن رادع و محلل اورام و مورچه گزيده است و از خواص آن است كه چون در جامه گذارند ارضه بدان ضرر نمىرساند . « 1 » بينت اسم هندى است به فارسى خيزران است و به عربى خزران و به هندى پتم و در سانسكريت پريموده و پتردوچاكهوج و اگر جلوه دير كه پترك نامند و آن نزد هنديان چهارم قسم است و هر چهار نوع سرد و دافع آماس اعضا و بواسير و درد فرج زنان و دماميل و بثور و دشوارى بول و مفتت سنگ مثانه و دافع فساد خون و باد و بلغم و گويند دافع كرم و باد و صفرا و درد زانو است . « 2 » خيزران را به فارسى خيزران نامند و آن نباتى است شبيه به ريسمان به سطبرى انگشتى و بسيار نرم و بى برگ و بى ثمر و از آن كرسى و ظروف مىسازند . در دوم گرم و