تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 544

مساهمون:

ص٥٤٤

خشك و آشاميدن سائيده آن جهت قطع نزف الدم و طلاى آن رادع و محلل اورام است و چون ميان جامه گذارند ارضه ضرر نمىرساند . « 3 » گياهى چند ساله و داراى ساقه توخالى استوانه‌اى شكل بندبند و به ارتفاع 3 تا 4 متر است . برگهائى بدون دمبرگ به درازاى 60 و به پهناى 5 سانتىمتر به رنگ سبز غبارآلود دارد گلهاى آن به صورت مجتمع در انتهاى ساقه ظاهر مىشود و مجموعا به طول 45 تا 50 سانتىمتر مىرسد اين گياه در كنار جريانهاى آب ، گودالها و استخرهاى طبيعى نواحى مختلف مديترانه و ايران به حالت خود رومى مىرويد . قسمت مورد استفاده آن نيز ريزوم گياه است كه به غلط ريشه خوانده مىشود قطعات ريزوم گياه ظاهر نامنظم اسفنجى و رنگ زرد مايل به خاكسترى و شفاف دارد . بعلاوه بريدگيهاى مارپيجى كه اثر قاعده برگهاى جدا شده است بر روى آن تشخيص داده مىشود . اين قطعات كه به صورت صفحاتى نازك به ضخامت 3 تا 4 ميلىمتر در معرض استفاده قرار مىگيرد فاقد بو ولى داراى طعم كمى شيرين است . برگ اين گياه داراى الكالوئيدى به نام دو ناكسارين

donaxarine
و مواد مختلف ديگر است . خواص درمانى : از قطعات ريزوم اين گياه در طب عوام به عنوان مدر و بند آورنده شير استفاده به عمل مىآيد . براى اين كار تيزان 20 در هزار آن مورد استفاده زنان شيرده به منظور از شير گرفتن كودكان قرار مىگيرد .

محل رويش :

نواحى مختلف البرز ، كرج در ارتفاعات 1400 مترى ، دوشان تپه تهران ، نواحى شمالى ايران : گرگان ، خوزستان ، خراسان : خرب بالا
kharbe balla

، لرستان : شهبازان در ارتفاعات 500 مترى ، مسجد سليمان و بلوچستان . « 1 » طباشير سوخته ساقه‌هاى چوب خيزران است و جهت زخم دهان و معده مفيد است .

هامش
( 3 ) - تحفه حكيم ، ص 112 .
( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر على زرگرى ، ج 3 ، ص 294 - 296 .