تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 529

مساهمون:

ص٥٢٩

مقوى باه و منى تخم خيار را با ديگر دواها استعمال مىكنند و در نسخه‌هاى گلودرد و گرفتگى صدا استعمال شده است و در بعضى نسخه‌هاى سرفه و سينه درد تخم خيار همراه خشخاش و شيرين بيان و گل گاو زبان استعمال شده است و نيز در بعضى نسخه‌هاى مصفى خون و امراض مثانه و جگر و كليه استعمال شده است . « 2 » روغنى از تخمهاى خيار به دست مىآيد كه در حال حاضر در ادويجات مستعمل نيست . « 3 » بدلش : خيار چنبر مىباشد « 1 » كتاب المفردات اسم انگليسى آن را

cucumber

نوشته است . مزاج آن سرد و تر 2 درجه مىباشد . به قول شيخ الرئيس آن دير هضم‌تر مىباشد . مدر بول است صفرا و گرمى خون و سوزش شكم و احشاء را تسكين مىدهد و بيماريهاى گرم دماغى و بيخوابى و تب را مفيد است آبش را در تب صفراوى و خونى و بلغمى بدهند مفيد است در تب ، بالاى خيار را به كف پاى مريض مىمالند مفيد است و در مرض سلس بول كه قطره قطره بول مىآيد شيره تخمش خيلى نافع است . « 2 » ضرر : باد معده و چاقى معده بيان شده است . مصلحش : سكنجبين و عسل است . خيار از محمد زكرياى رازى : عمل خيار شبيه خربزه هندى يا هنداونه است جز آنكه خاصيت مدرى آن زيادتر است و از اين نظر سود آن كمتر . جرم خيار بكندى هضم مىشود و بسيار سرد است و چه‌بسا كه خوردن آن سبب درد خاصره مىگردد و بهتر است به كسانى كه مزاج حار دارند خيار داده شود و اگر درد خاصره عارض شد بايد گوارش زيره بخورند .

هامش
( 2 ) - همدرد انگليسى ، ص 77 - 83 - 94 - 109 - 157 - 175 - 183 - 297 .
( 3 ) -r . pدستور بريتانى ، ص 1129 .
( 1 ) - مخزن المفردات ، ص 317 .
( 2 ) - المفردات ، ص 394 .
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 529 | مصطفى النوراني الاردبيلي