تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 511

مساهمون:

ص٥١١
آلمانى :
grosse galgant .
عربى : خاولنجان
khawlangan .

به هندى وسانسكريت : كلنجى ، بيخ تامول ( پان ) . چينى : كاون ، ليانگ كيانگ . در فارسى : خولنجان يا خسرو دارو . يك ريشه گره‌دار است كه سرخ مايل به سياه مىباشد . تندمزه است . مؤلف كتاب محيط اعظم تحقيق كرده و نوشته است كه آن ريشه تامول هندى است . « 1 » تامول برگى است كه اهل هند آن را زياد مىخورند و به آن پان مىگويند خولنجان اگر عمر زياد داشته باشد و ضخيم و گره‌دار باشد آن را قصبى گويند و اگر باريك و سخت باشد آن را عقارى مىگويند . « 2 » گياهى چند ساله داراى ميوه ريز و آن به بزرگى يك گيلاس مىرسد و رنگ نارنجى ، قرمز دارد . در هند و سيلان مىرويد و بعلاوه به علت زيبايى خاصى كه دارد پرورش مىيابد .

تركيبات شيميايى :

ريزوم اين گياه داراى 5 / 0 تا يك درصد اسانس به رنگ زرد مايل به سبز با بوى كافورى مركب از سينامات دو متيل ، مينئول به مقدار كم اوزنول ، پينن يك ماده رزينى كمفريد
kaemferide
يا دى اوكسى متيل ، فلاودونول
dioxy
methylflavonol
گالانزين دى اوكسى فلاوونول ، آميدون و غيره است . خواص درمانى : ريزوم گياه اثر مقوى معده ، اشتهاآور ، مقوى ، مدر و بادشكن دارد . از آن جهت درمان لمباگو ، رفع دردهاى روماتيسمى ، ديابت و بيماريهاى كليه استفاده مىشود .
yunani
در
هامش
( 1 ) - تيمول برگ سبزى است كه بر آن كمى آب آهك ، آب كات هندى ، فوفل ريز كرده انيسون و ميخك مخلوط كرده در دهان مىگذارند . بعضى براى خوشبويى توتون خوراكى اضافه مىكنند .
( 2 ) - لاثانى لغات الادويه .