تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 483

مساهمون:

ص٤٨٣

خشخاش ساحلى را با شير بر نقرس مىمالند مفيد است آب سرد آن را در معالجه درد شديد چشم كه ناگزير باشند به كار مىبرند اما چنان كه در بحث افيون گفتيم خطراتى در بر دارد . « 1 » گياهى علفى داراى ساقه‌اى به ارتفاع معادل يك متر و از تيره

papaveraceae

است . برگهاى بزرگ دندانه‌دار ساقه آغوش ، متناوب ، شفاف ، نرم و گلهاى درشت و واقع در انتهاى ساقه دارد كه به رنگهاى سفيد گاهى منقوش به خطوط قرمز رنگ قرمز و يا بنفش مىباشد قسمت مورد استفاده خشخاش نيز كپسول و شيرابه حاصل از انواع نارس آن و همچنين برگ و دانه‌هاى گياه است در هر كپسول خشخاش معادل 25 تا 30 هزار دانه بسيار كوچك به بزرگى 1 / 0 تا 2 / 0 ميلىمتر وجود دارد كه رنگ آنها در واريته‌هاى مختلف متفاوت بوده ، ممكن است سفيد مايل به زرد ، خاكسترى ، قهوه‌اى و يا سياه باشد . از شيرابه سفت شده كپسول‌هاى نارس خشخاش و واريته‌هاى مختلف آن ترياك تهيه مىشود كه اثر آرام كننده دردهاى عصبى خواب‌آور و تعديل كننده عمل اعصاب دارد مقادير درمانى اين ماده سمى جهت رفع هيجانات عصبى ، تسكين سرفه ، تنظيم ترشحات برونش درمان بيماريهاى حاد و مزمن دستگاه تنفسى و غيره به كار مىرود . « 1 » خشخاش : جوشانده پوست آن خواب‌آور اطفال است . « 2 » اسم طبى آن

papaver somnifrum linne
قسم دوم آن را
album de candolle ( famo
papaveracex
گفته است و تمام مواد ترياكى كه در موضوع ترياك بيان كرديم از خشخاش استخراج مىشود و بهتر است واضح شود كه ماده :
papaverine hydrochloride c
01
h
12
ohn
hcl
يكى از نمكيات گرفته محلول خشخاش است كه اين ماده را در طب براى امراض قلب و فشار خون استعمال مىكنند و مقدار خوراك آن از 20 ميلىگرم تا 30 ميلىگرم داده مىشود . « 3 »
هامش
( 1 ) - قانون در طب ، ص 333 .
( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 3 ، ص 645 .
( 2 ) - حكيم اسفنديارى .
( 3 ) - دستور بريتانى ، ص 1232 .