دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 446

بقلة الزهرا و بقله لينه و بقلة الحمقاء آمده . « 1 » بقلة الحمقاء ، خرفه : گياهى است شناخته شده ، افشره‌اش در تاثير درمانى بهتر از هر جزء آن است قابض است چند خونريزى موضعى و سيلانهاى مزمن را قطع مىكند . ارزش غذايى آن كم است ولى در دفع صفرا بسيار موثر است . زگيل را قطع مىكند . ضمادش در ورمهاى گرم كه بيم گنديدن مىرود نافع و در باد سرخ مفيد است به صورت محلول اگر سر را با آن بشويند جوشهاى سر را از بين مىبرد . كندى دندان را كه از خوردن ترشى پيدا مىشود از بين مىبرد و زبرى دندان را بر طرف مىكند سردرد ضربانى را تسكين مىبخشد . براى چشم درد نافع است كه آب آن را در چشم بچكانند و زيادش تيرگى مىآورد . خوردن و ضمادش در معالجه التهاب معده ، التهاب كبد ، استفراغ تلخ ( مرارى ) سودمند است لكن اشتها را ضعيف مىكند . قرحه و درد كليه و مثانه را از بين مىبرد . اما به عقيده ماسرجويه شهوت‌انگيز است . خرفه در باز داشتن خونريزى حيض و در معالجه سوزش زهدان سودمند است . آب خرفه داروى بواسير خونى است افشره‌اش كرم كدو را بيرون آورد در علاج تبهاى گرم مفيد است . « 2 » خرفه كوبيده روى معده بمالند نفخ آن را بنشاند و عصاره آن سيلان خون رحم را كم كند و قى صفراوى را بنشاند و قوت شهوانى را كم كند . « 3 » خرفه داراى اثر مدر ، ضد اسكوربوت ، تب‌بر ، تصفيه كننده خون و تسكين دهنده تشنگى است . مصرف خام يا پخته آن كمك مفيد در رفع التهاب‌هاى داخلى بدن مانند التهاب دستگاه هضم و دستگاه دفع ادرار مىنمايد . مصرف آن در مواردى كه به علت برگشت محتويات ترشيده از معده از راه مرى ، ايجاد سوزش در طول مرى مىشود اثر مفيد به وجود مىآورد ضمنا در موارد اخلاط خونى ، سرفه‌هاى مقاوم و تسكين نيافتنى بىخوابى و خونريزى در فواصل قاعدگى مىتواند مورد استفاده قرار گيرد .