آن را از بين مىبرد . « 1 » استعمال خارجى برگ آن مسكن و محلل مىباشد و در سوزش بول و در مرض سل و دق هم توصيف شده است و اگر آبش را بر اعضا سوخته بدن مالش دهند تسكين و خنك مىكند . براى سوزش دست و پا مردم اين را با حنا مخلوط نموده بر محل سوزش مىمالند مفيد است . براى تقويت رودهها و اسهال صفراوى مثل برى پخته مىدهند قبض مىنمايد . اگر بر خاك آب گرم بپاشند يا در وقت ظهر چند روز آب بدهند خود به خود خرفه مىرويد مزاج آن 3 درجه سردتر است آن نافع يرقان و حرارت خون است . ماليدن تخم آن با روغن كنجد نافع آفتاب سوختگى و محلل ورمهاى تازه است . خوراك تخم آن با صمغ بادام و انزروت و شيرين بيان نافع امراض گلو است . « 2 » اين گياه به صورت طب محلى در هند زياد مصرف مىشود در سنسكريت آن را لونيكا لوناملا مىگويند . برگ تازه آن ترش است آن را كوبيده در استعمال خارجى سرد كننده و در مرض باد سرخ استفاده مىكنند . جوشانده آن به طور مدر مفيد است در كتابهاى فارسى و عربى آن را به نام بقلة الجمقا ، بقلة المباركة و خرفه نوشتهاند و آن را دو قسم بزرگ و كوچك ذكر كردهاند . كوچك آن
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 444
مساهمون: مصطفى النوراني الاردبيلي
ص٤٤٤
p . oleracea linn
است كه بيشتر به عنوان سبزى خورشتى استفاده مىشود هر دو نوع را سرد و مرطوب مىگويند و داراى اثر جمع كننده و صاف كننده مىباشد .
ديسقوريدوس و
celcus
به نام
portulaca
آن را در بحث خود ذكر نمودهاند .
گياه و تخم آن را در بسيارى امراض مانند امراض كليه مثانه و ريه كه سبب آن گرمى يا ورم صفراوى باشد استعمال مىكنند . به طور خارجى در علاج سوختگى از آب و
هامش
( 1 ) - بستان المفردات ، ص 132 .
( 2 ) - حكيم اسفنديارى .