دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 407

صاحب الابنيه از آغاز تا انجام اين ماده از خربق سپيد و سياه بحث مىكند در تمام مآخذ از همين دو نوع ( سياه و سپيد ) يا ابيض و اسود بحث در ميان است و هيچ جا اشارتى با خربق زرد نشده است . « 1 » روايت : محمد بن عبد السلام گويد : با گروهى از اهل خراسان وارد محضر امام رضا عليه السلام شديم سلام داديم و جواب داد و هر كس احتياج خود را گفت و آن حضرت ادا نمود بعد به من فرمود : تو هم احتياج خود را بپرس ، گفتم : يا بن رسول اللّه از سعال شديد ( سرفه ) به تو شكوه دارم ، آن حضرت فرمود : تازه است يا كهنه ؟ گفتم : هر دو فرمود : فلفل سفيد يك قسمت و ابرفيون دو قسمت و خربق سفيد يك قسمت و سنبل الطيب يك قسمت و قاقله ( هل ) يك قسمت و زعفران يك قسمت و بنج از همه اينها در يك پارچه ابريشم الك كرده با عسل كف گرفته به اندازه آن خمير مىشود و براى سعال نو و كهنه يك حبه قرص با آب رازيانج ( باديان ) موقع خواب مىخورى ، البته بايد با آب گرم سرد شده باشد نه سرد نه گرم كه از بيخ مىكند . « 2 » خربق در روايات ديگرى نقل شده است كه در موضوع‌هاى : ابرفيون ، حلتيت ، بنگ ، سنبل و هل بيان شده است . دستور تهيه داروى خربق : از تكه شده آن مقدار پنج درهمى را در نه اوقيه آب باران به مدت سه روز مىخيسانند و بعد آن را صاف مىكنند و به خوراك نيم گرم تناول مىكنند . خواص درمانى خربق سفيد : ريزوم و ريشه اين گياه داراى اثر سمى شديد عطسه‌آور ، زياد كننده ترشحات بزاق ،