دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 290

گويند . « 2 » مىگويند كه آن بيخ نباتى خاردار است ، سفت و كوتاه و ثمر آن را بخور مريم گويند و آن قطعه‌اى است مثل قارچ و بدان پشم را مىشويند . آن نهرى و برى مىباشد و چون آن را در آب زنند از آن كف مثل كف صابون برآيد . ضماد بيخ برى آن نافع خنازير و طلاى برگ هر دو نوع آن رافع قروح و التيام دهنده جراحات و مزيل شقاق و ترك است و چون بر بيخ آن مداومت نمايند جهت جذام نفع مىكند . « 3 » شيخ گويد : آن عرطنيثا ، آذربو : بيخش را به كار مىبرند و گويند بخور مريم است . خواص ديگر آن : تكه كننده و گدازنده است ، داروى درد سرين ، تشنگىآور و مسقط است ، آن سكسكه را تسكين دهد و خوردن و پاشيدن آبپزش پادزهر نيش است . « 4 » چوبك و اشنان اسم فارسى عرطنيثا است . « 5 » عرطنيثا اسم سريانى آذربو است . « 6 » آذربو را به فارسى چووه صباغان گويند و او غير چووه گازران است . در وسط سوم گرم و خشك و جالى و معطس و مفتح و مسكن فواق و مدر بول و حيض است . « 7 » ضماد آن جهت تسكين خارشهاى بدن و جوشانده آن براى رفع آنژين و ضد كرم استفاده مىشود . چون ريشه نبات داراى مواد