خواص ديگر آن :
لطيف كننده ، باز كننده بستهها ، عرقآور ، تحليل كننده مواد زائد ، تصفيه كننده و رقيق كننده خون ، مقوى كبد ، قلب ، مغز ، معده و باه ، مدر بول و حيض ، خشك كننده رطوبات ناشناخته ، نافع اكثر امراض سوداوى ، سوزاك ، جذام ، زخمهاى بد ، جرب ، خوره ، حصبه ، ورمهاى سخت ، سرطان ، بهق سياه و برص سياه ، لك پوست ، داء الثعلب ، داء الحيه ، داء الفيل ، زخمهاى قديمى ، ميگرن ، جنون ، ماليخوليا ، فلج ، رعشه ، تشنج ، سل ، استسقاى لحمى ، يرقان سياه ، بواسير ، نواصير ، زخم كليه و مثانه ، سلسل البول ، امراض رحم ، نازائى زن ، درد مفاصل ، كمر درد ، سياتيك ، نقرس ، تب سوداوى و نوبه ، مسموميت ، اعتياد به ترياك ، لاغرى و زردى صورت و ضعف باه و كسانى كه داراى اولاد نمىشوند ، مىباشد .
در اكثر امراض آب پخته شده آن مستعمل است . نيز در سفوف ، شربت ، عرقيات ، مرهمها و معجونهاى مناسب ، مخلوط و استفاده مىشود .
بهترين دوره استفاده اين گياه در انتهاى جوانى و ابتداى پيرى مىباشد . و در وسط فصل بهار و ابتداى پاييز زمانهاى مناسب براى استفاده از اين گياه مىباشد .
زمان استفاده و بعد از استفاده اين گياه تا چند مدت بايد از خوردن ترشى ، لبنيات ، نمك ، آب سرد ، ميوههاى تر ، غذاهاى بادزا ، حبوبات ، عصبانى شدن ، فكر زياد ، تحرك زياد بدن ، جماع ، نوشيدن آب سرد و سرما پرهيز نمود . بدل آن بيخ كاكنج و به قول هنديها اسگند ، و در مرض سوزاك و زخمهاى بد عشبه مغربى مفيد مىباشد . « 1 »
* چوب چينى خطائى
[ مشخصات : ]
پوست آن درشت و به رنگ گردو و مغز آن به رنگ گلابى و بادام مىباشد ، كه از كوهستان خطا و نپال مىآورند .
هامش
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 98 ؛ تحفه حكيم ، ص 76 .