تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 175

مساهمون:

ص١٧٥

شود چون هر كدام در خواص و فوايد تفاوت دارند . « 1 » گياهى است كه گفته‌هاى مختلف آن در ايران با نامهاى جاشير ، جاوشير ، گاوشير ، كوشير و جاوشى ناميده مىشود . روايت از جابر بن حيان : جاوشير معرب گاوشير فارسى است و معنى آن شير گاو است و آن را شير گاو بهر آن نامند كه چون در آب حل كنند مثل شير گاو در سفيدى رنگ و دسومت نمايد و آن صمغى است بدبو ظاهر آن سرخ تيره و باطن آن سفيد و از اكثر بلاد مىآورند و در زمين فارس و نواحى مقدونيه از زمين يونان بسيار مىباشد برگ نبات آن از زمين بعيد نمىباشد و شبيه به برگ انجير بسيار سبز مايل باشد و مشرف به بيخ تشريف و خشن و بسيار كوچك و ساق آن غليظ است . گل آن زرد و خوشبو و تخم آن سياه و قريب به انيسون و خوشبو و تند است و از مطلق آن مراد صمغ آن است و آن را در ايام ربيع يا در اول ظهور ساق آن به اين طريق بر مىآورند كه بيخ آن را مىشكافند حوالى آن را خالى كرده و برگ زير آن فرش مىنمايند كه رطوبت مايل شده صمغ آن در آن جمع گردد و چون خشك شود از آن بر مىدارند و بهترين بيخ آن سفيد غير متشنج خوشبو حاد است و بهترين ميوه آن آنست كه بر ساق واحد اوسط باشد و بهترين صمغ آن تازه فارسى ، تلخ مزه ، سفيد ظاهر و زعفرانى باطن است « 1 » . مزاج : گرم است . گرم و خشك بدرجه سوم دارد .

خواص :

بادشكن ، ملين و زداينده است بيخ گاوشير در مداواى استخوان لخت مفيد است گاوشير در علاج عرق النساء خوب است و بايد افشره‌اش تناول شود كه تناول افشره‌اش
هامش
( 1 ) - فارماكوگرافيا ، ج 2 ، ص 152 .
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 56 .