تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 158

مساهمون:

ص١٥٨

اكال ، قابض و مجفف قروح است ، گوشت را مىبرد و مىخورد ، مصفى خون ، مخرج بلغم ، دافع مواد زخمها است و در دانه‌هاى چشم توتيا را با زاج مخلوط نموده در چشم سرمه مىكنند و هر سه روز يك بار بايد استعمال نمود و در سوزاك كهنه و جريان رحم مقدار 125 ميلىگرم با 100 گرم آب حل نموده به صورت غسول استعمال مىكنند و در نسخه معروف يونانى ( كشته توتيا ) براى امرض سوزاك كهنه و جذام و قروح خبيثه استعمال مىكنند . علامات مسموم شدن با توتيا : درد شكم ، دل‌پيچه ، قى سرد ، عطش زياد ، هذيان ، تشنج چشم و اعصاب و صورت پيدا مىشود و اين مريض را بايد مخلوط شير و تخم مرغ بدهند و بعدش سفوف خردل 6 گرم با آب گرم بدهند تا قى نمايد و بعدش جوشانده بذر كتان بدهند . « 3 » اگر كسى 300 ميلىگرم بخورد قىآور است و خوراك طبيعيش از 6 تا 12 ميلىگرم است كه براى مرض سوزاك و مقوى داده مىشود و به صورت خارجى از آن محلولى ذكر كرده‌اند كه براى شستن زخم استعمال مىكنند و در قطرات چشم و مرهم‌هاى چشم به طور مفصل بيان شده است و نيز مركب با ادويه مختلف مثل : كوپر با زرنيخ ، كوپر با نمك و ديگر تراكيب بيان شده است . « 4 » توتيا پادزهر فسفورس است و اين كوپر سولفيد يكى از اجزاى مهم خون است و تقريبا مولد خون هم است و داراى فرمول

cuso
5
ho

2 مىباشد . « 1 » مقدار خوراك : از 2 تا 4 برنج است و از ربع گرم تا ثلث گرم قىآور است .

نسخه :

نسخه براى شستن زخم معروف به
Aqua . . . . . . . . . . . . . .
است كه : در آب حل كرده درست مىكنند زخمهاى كهنه را خيلى مفيد است . دافع عفونت است .
هامش
( 3 ) - المفردات ، ص 157 ؛ مخزن المفردات ، ص 126 .
( 4 ) - دستور بريتانى ، ص 771 .
( 1 ) - متريا مديكا ، ص 228 .