دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 156

و توتيا اقسام مختلف دارد : 1 - توتياى كرمانى : از كرمان مىآيد آن را توتياى سفالك نيز مىگويند . يك دوده جامد است كه در كرمان در معدن سرب ، خاك و سنگ را گرم كرده وقت حاصل كردن سرب و مس در كنار تنور جمع مىشود . آن را توتياى كرمانى و سنگ بصرى نيز مىگويند . 2 - توتياى اخضر : توتياى هند آن را در هند نيله توتا مىگويند . توتيا ، معدنى است سرد و خشك ، ريشه‌هاى سرطانى را سود كند ، براى چشم مفيد است چشم را قوى گرداند بصر را تيز كند و دمعه بچيند تاريكى چشم را از بين ببرد . « 2 » توتيا : سرمه اكسيد در كوره‌هاى سرب ذوب مىكنند در موقع گداختن سرب در بالاى كوره جمع مىشود . در عربى به آن توتيا گويند . يكى از دواهاى موثر چشم كه مخلوط با داروهاى ديگر براى تقويت نور چشم مورد استفاده قرار مىگيرد . « 3 » توتيا : در هند و سندى « طتو » گويند و به زبان فارسى او را « سنگ مس » گويند و به رومى « دهنج » گويند و آنچه از بيخ او حاصل شود قوت از زيادت است . در كتاب « نخب » آورده است كه توتيا دو نوع است . يك نوع معدنى است و نوعى از آن مصنوعى و ماده