تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 159

مساهمون:

ص١٥٩
و در كپسول و قرص مقوى زياد با مواد معدنى ديگر
copper sulphate
همراه خوراك براى تقويت عمومى بدن به مريض‌ها داده مىشود . نسخه‌اى براى امراض جلديه و دافع عفونت و بستن خون از دهان و نسخه براى امراض چشم به طور سرمه و نسخه معروف گشته توتيا كه با كافور و با مواد ديگر درست مىشود در مرض سوزاك بيان شده است و مرهم معروف به نام مرهم ناصور كه علاج زخمهاى مزمن است ذكر شده است . « 2 »

* تودرى ( قدومه )

تعريف :

قدومه گياهى است از تيره صليبيان كه علفى است و داراى گلهاى كوچك و زرد رنگ مىباشد و معمولًا در كنار جاده‌ها روئيده مىشود . در اين گياه اسانس گوگرددارى وجود دارد . دانه‌هاى آن به عنوان ضد اسكوربوت و مدر خلطآور به صورت شربت يا دم كرده مصرف مىشود ميوه اين گياه خورجين است ؛ قدومه شيرازى ، اروسمين ، اروسم ، بلغم الزنيس ، فجل الجمال ، تودرى ، توذرى ، توذريج ، سماره ، ماردرخت ، قصيصه ، درينه ، اسحار ، بذر الهواء ، بذر خمخم ، جنفج ، اشجاره ، اريسيمن . « 1 » از ميوه قدومه پس از قرار دادن در آب ، لعابى خارج مىگردد كه به عنوان نرم كننده سينه ، رفع درد گلو و گرفتگى صدا در ايران مصرف مىشود . اين گياه در نواحى شمالى ايران ، منطقه البرز ، گيلان ، آذربايجان ، خراسان و همچنين در خرم‌آباد و اراك مىرويد . « 2 » مير محمد حسين در كتاب خود براى تودرى اين بيان را نوشته است : فارسى : تودرى ، يونانى : ارستيمون ، عربى : بذر الخمخم ، بذر الهواء ، كسيسه ، اصفهانى : قدومه ، كرمانى : ماردرخت .

هامش
( 2 ) - همدرد انگليسى ، ص 102 - 168 - 169 - 190 - 221 - 225 - 258 .
( 1 ) - فرهنگ معين ، ج 2 ، ص 2648 .
( 2 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 1 ، ص 192 .