* اهليلج
تعريف :
اهليلج ثمر درختى هندى است . درخت آن عظيم و برگ آن باريك و طولانى و ثمر آن خوشهدار مىباشد و داراى سه جز است : اول زرد ، دوم هليله كابلى ، سوم هليله سياه .
هليله زرد آن صنف از هليله را گويند كه نارسيده از درخت باز كنند كه زرد آن سرد و خشك است و در آخر مزه آن تلخ است . چنانچه آن را بپزند مقدارى حرارت مىآورد و صفرا را به قبض وا مىدارد و قسمت دوم هليله كابلى چون قبلًا از راه كابل وارد ايران مىگرديد آن را هليله كابلى گويند و ميوه آن موقعى كه تازه است گلابى شكل يا بيضى مانند مىباشد و پس از خشك شدن ناهموار مىگردد و داراى مواد صمغى ، تانن فراوان و مواد خلطآور و چند نوع قند است و قسمت سوم هليله سياه هندى است و بهترين نوع آن است كه بر درخت رسيده شود و براى رطوبت معده و جذام به كار رفته و جهت اسهال مفيد است ، نگهداشتن آن هميشه در دهان باعث سياهى مو و تقويت آن و تقويت لثه مؤثر است ولى مضر جگر است .
در كتاب طب الائمه از قول حضرت رضا عليه السلام روايت كردهاند كه روزى جمعى از