تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 234

مساهمون:

ص٢٣٤

شكننده و شيشه‌اى تقريبا بدون طعم موسيلاژى مىباشد . « 1 » صمغ عربى عصاره ميوه و برگ درخت اقاقيا است . گيلانى كفته كه آن عصاره ميوه درخت بسيار خاردار است كه با پوست و ميوه آن چرم را دباغى مىكنند . جالينوس گفته كه صمغ عربى عصاره درخت قرظ است و بعضى گفته‌اند كه آن عصاره درخت خرنوب شامى است و گفته صحيح آن است كه صمغ عربى عصاره نوعى از ام غيلان است كه به آن قرظ هم مىگويند و بهترين آن ، مصرى ، خوشبو ، سبز مايل به سرخى يا سياهى ، سنگين و سخت است . « 2 » صمغى به رنگ زرد ، متمايل به قرمز يا قهوه‌اى است . « 3 » عصاره قرظ را اقاقيا گويند ، تلخ و بى مزه است . « 4 » تركيب آن از گوهر خاكى و گوهر لطيف است و از اين رو همراه با نوعى سوزندگى است كه با شستن بر طرف مىشود و از آنجا كه داراى تندى است به داخل بدن وارد مىشود و سردى مىدهد . ديسقوريدوس گويد : « درخت اقاقيا در مصر و غير مصر موجود است » . اين درخت خاردار است و خارهاى آن راست نيستند و ساقه‌هايش خميده‌اند ، گلى سپيدار و ميوه آن مانند لوبيا كركى سپيد و در غلاف آن است . اقاقياى سبزه تيره كه به سياهى مىزند داراى بويى خوب ، وزنى سنگين و سخت است و از همه بهتر مىباشد . « 5 » باعث بسته شدن شكم و رگها مىشود و مصلح آن روغن بادام است . مضر دستگاه تنفسى است و مصلح آن لبنى عسل است .

اسم :

صمغ عربى را به انگليسى :
ACACIA GUM
و درخت آن را
ACACIA SENEGAIL WILLDENOW

مىنامند . « 1 » درخت اقاقيا را به لاتينى :

RODINIA PSEUDACAC
مىنامند . « 2 »
هامش
( 1 ) - مفردات پزشكى ، دكتر آئينه چى ، ص 103 .
( 2 ) - محيط اعظم ج 2 ، ص 181 و ج 3 ، ص 175 ؛ قرابادين كبير ، ص 84 .
( 3 ) - طب النبى ، ص 90 .
( 4 ) - المفردات ، ص 53 .
( 5 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 58 .
( 1 ) - مفردات پزشكى ، دكتر آئينه چى ، ص 103 .
( 2 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 320 .