تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 237

مساهمون:

ص٢٣٧

مزاج :

سرد در درجه اول و خشك در درجه دوم است . اقاقيا نافع خون ريزى ، تيرگى رنگ صورت ، اسهال ، سستى مفاصل ، زخم دهان ، ضعف بينايى ، اسهال خونى ، سيلان رحم ، سستى رحم و مقعد ، سرفه ، استفراغ خونى ، سفيدى مو و زكام مىباشد . اقاقيا داراى مواد پتاسيم ، كلسيم ، منيزيم ، تانين و آرابين است . مقدار خوراك از نيم تا دو مثقال است . محل رويش آن هند و مصر است . شسته صمغ عربى در درجه دوم سرد و خشك به قولى و در درجه اول سرد و در اول درجه سوم خشك است . « 1 » يا در درجه اول سرد و در درجه دوم خشك است . « 2 »

تركيب شيميايى :

ماده اصلى صمغ عربى ، آرابين است كه مخلوط غامضى از املاح داراى نوعى تيزاب است كه آن را عربيك اسيد گويند كه مخلوط از مواد پتاسيم ، كلسيم و منيزيم است و اين را به لفظ طبى كلسيم عربيت و پتاسيم و منيزيم عربيت مىگويند . در تجزيه شيميايى گفته‌اند كه در آن تقريبا 44 % ماده تانين مىباشد كه به شكل اكزوليك اسيد حاصل مىشود .

خواص :

صمغ عربى به سرفه نيك استنيك است براى دفع اسهال آواز گرفته را گشايديك شربت آن بود دو مثقال صمغ عربى ماده‌اى است امولسيون كننده و آن را به عنوان نرم كننده ، به صورت موسيلاژ به كار مىبرند . صمغ عربى را در تركيب قرصها و گرانولها نيز به كار مىبرند . اين صمغ يكى از بهترين صمغ‌هاى دارويى است چون با هيدروكلوئيدهاى ديگر كه منشأ گياهى دارند و همچنين نشاسته ، قندها و پروتئين‌ها سازگارى دارد . « 3 » اقاقيا مقوى معده و جگر ، خضابش سياه كننده و مقوى سر ، همراه با سفيدى تخم مرغ نافع سوختگى از آتش و جلوگيرى از آبله آن است . ضمادش نافع ورمهاى گرم ،

هامش
( 1 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 58 .
( 2 ) - المفردات ، ص 86 .
( 3 ) - مفردات پزشكى ، دكتر آئينه چى ، ص 103 .