باشد كه در كتاب « الامامة و السياسة » گفته است : نعمان بن بشير گفت : زادهء دختر رسول خدا محبوبتر است پيش ما از زادهء دختر بحدل ؛ گويم : زادهء بحدل همان يزيد بن معاويه است زيرا مادرش ميسون دختر بحدل كلبيّه است به دال و حاء بىنقطه ، و ابن قتيبه ابو محمد عبد اللَّه بن مسلم بن قتيبه بن مسلم بن عمرو باهلى است كه جدّش عمرو همان كسى است كه نامش پيش گذشت و نامهء فرمان حكومت ابن زياد را براى او برد .
[ رمز 9 ] وضع اجتماعى و تشكيلات محيط كوفه و بصره در تاريخ حادثهء كربلا وضع اجتماعى و تشكيلات حكومتى محيط كوفه و بصره در اين تاريخ بسيار مبهم و نامنظّم بوده است و براى تسلّط حكومتهاى ظالم بسيار آماده بوده زيرا پيوست مردم با دستگاه حكومت همان از طريق وضع عشائرى بوده و سران قبيله وسيلهء ارتباط مردم با حكومت وقت بودهاند به توسط همان سران بزرگ قبائل ، حقوق و مستمرى از ديوان حكومت ميان افراد و خانوادهها تقسيم مىشده و به مسئوليت هم آن سران تكاليف حكومتى به افراد تبليغ و تحميل مىشده است و در اين ميان اشخاص شرور و استفادهجو هم در كار مردم نقش مهمى بازى مىكردهاند و از نظر مبادى و عقائد با آنكه كتاب و سنت مورد احترام و قبول همهء افراد بوده است ولى هركجا قدرتى وجود داشته تعدى از
نفس المهموم ( در كربلا چه گذشت ) ( فارسي ) — صفحة 117
مساهمون: الشيخ عباس القمي
ص١١٧