مجموعهء از مواد عاملهء مؤثر مكشوفه و غير مكشوفه است كه آثار و خواص عجيب دارند . بههرحال در الفاظ مناقشه داشتن و اصطلاحات علمى را مسخره كردن نشانهء جهل و نادانى است نه كار اشخاص عالم و عاقل و هروقت ما عبارت « بالا رفتن و پائين آمدن متابوليسم بازال » را مسخره كرديم حق داريم اصطلاحات « گرمى و سردى مزاج » را نيز مسخره كنيم .
به همين ترتيب نويسندهء كتاب حاجى بابا كليهء شعائر ملى و دينى و اجتماعى ما را زير پا گذاشته و با صحنهسازيهاى دروغى و گفتارهاى خلاف واقع ما را ملتى جاهل و پست و بىتربيت به دنيا معرفى كرده است : حكيمباشى دربار را ميرزا احمق ناميده و او را بيسواد و عامى و مادى و طماع دانسته . ثقة الاسلام و حجة الاسلام طهران را ملا نادان ناميده و او را شخصى رياكار و عوامفريب و فاسق و فاجر معرفى كرده و داستان مجعولى ساخته و پرداخته است مبنى بر اينكه حاجى بابا بعنوان محرر نزد او به خدمت مشغول شده و ملا نادان حاجى را وادار كرده كه متعهخانهء دائر كند و براى سركيسه كردن مردم و مخصوصا مسافرين و اشخاص غريب چند نفر زن در آنجا نگاهداشته و آنها را جهت مردم صيغه مىكرده است و در آخر كار كه حاجى نادم و پشيمان شده با خود صحبت كرده و مىگويد :
نهضت پزشكى يا لزوم تجديد نظر در اصول و مبانى طب امروز ( فارسى ) — صفحة 174
مساهمون: سيد جلال مصطفوى كاشانى
ص١٧٤