ترتيب بسيارى از افراد به جاى يك بيمارى احتمالى ، به يك بيمارى واقعى مبتلا مىشوند و از آثارى كه ظاهر مىشود خيلى تعجب كرده و علت آن را درنمىيابند « 79 » » .
خوانندگان مستحضرند كه قرار ما بر سادهنويسى است نه بغرنجنگارى علمى كه فهم آن حتى براى اهل علم هم دشوار باشد . ولى ، در اينجا ، براى اثبات اين مطلب كه بشر هر قدر زمان بگذرد قادر نخواهد بود كار طبيعت را عينا تقليد كند ، بناچار به كيفيات بيوشيميايى پيچيده و بغرنج و طلسم مانندى كه در درون سلولها مىگذرد ، مختصرى اشاره شد . براستى وجود چندين ده هزار آنزيم در درون يك ذره ناچيز سلول كه آن هم تاكنون فقط تعداد كمى از آنها شناخته شده است ، نه تنها قابل تصور نيست بلكه در ديدگان افراد حقيقتبين تا آن حد شگفتانگيز است كه همه را بىاختيار به تكريم و تعظيم عظمت خلقت و قدرت خالق آسمان و زمين وامىدارد .
ناگفته نماند كه در سال 1903 كه نخستين بار گابريل برتران كشف خود را دربارهء تأثير عناصر كمياب در واكنشهاى بيوشيميايى به كنگرهء بين المللى شيمى عرضه كرد ، چنان با ناباورى دانشمندان آن زمان مواجه شد كه رئيس كنگره از پذيرفتن مقالهء او سرباز زد ، ولى كشف آن محقق بزرگ به زودى مورد توجه استادان پزشكى قرار گرفت و مقالاتى در اينباره منتشر گرديد به طورى كه تا سال 1968 تعداد 000 / 20 نشريه دربارهء عناصر كمياب چاپ و منتشر شده بود « 80 » .
اينك با توجه به آنچه ذكر شد ، براى اينكه ثابت شود آزمايشگاههاى داروسازى قادر نيست ويتامينهايى بسازد كه كار ويتامينهاى طبيعى موجود در سبزيها و ميوهها را انجام دهد گوييم :
« گابريل برتران قبل از سال 1930 قانونى را بيان داشت كه اكتشافات بعدى صحت آن را تأييد كرد و آن قانون مقدار مناسب مواد در غذاهاست . توضيح آنكه به پستانداران جوانى كه از شير گرفته مىشوند غذاهايى مىدهند كه بطور اختصاصى تهيه شده است ولى فاقد فلز روى باشد و براى حيوانات مشابه همان غذاها را ولى با مقدارى روى كه در غذاهاى معمولى آنها وجود دارد منظور مىدارند و به دسته سوم از پستانداران نيز همان غذاها را مىخورانند ولى مقدار روى آن بيشتر از غذاهاى عادى است . نتيجه چه خواهد شد ؟ - پس از مدتى اندك ، حيوانات گروه اول و سوم مىميرند ولى حيوانات گروه دوم بطور طبيعى رشد پيدا مىكنند . نتيجهء قانونى اين است :
« روى براى تغذيه لازم است ولى مقدار آن بايد از ميزان معينى نه كمتر و نه بيشتر باشد . پس بايد در غذاها مقدار آن مناسب باشد « 81 » » . و نيز بايد توجه دقيق خوانندگان به اين نكته جلب شود كه يكى از عجايب اسرار طبيعت اين است كه اگر در يك مادهء غذايى
هامش
( 79 ) . همان كتاب صفحهء 91 .
( 80 ) . همان كتاب صفحهء 6 .
( 81 ) . همان كتاب صفحهء 92 .