« استالينون ، يك تركيب آلى - فلزى قلع كه به سال 1956 در كشور فرانسه براى درمان كورك ( فوزنكولز ) به بازار وارد شده است ، صد تن را كشت . »
ولى آقاى پرفسور ژانونوله به درج همين جمله كوتاه دربارهء استالينون اكتفا كرده و متأسفانه دربارهء چگونگى جريان فاجعه توضيحى ندادهاند . حق اين بود كه لااقل ، و لو باختصار ، در چند جمله دانشجويان پزشكى و پزشكان نسل حاضر را در جريان امر قرار مىدادند . زيرا پس از مدتى نزديك به سى سال كه از اين حادثهء دلخراش مىگذرد ، نسل جوان كنونى از كيفيت وقوع اين ماجرا هيچگونه اطلاعى ندارد و از آنجا كه لازم است حقايقى كه به نفع عامهء پزشكان و بيماران و تودهء عمومى مردم است ، فاش گردد ما با پىگيرى زياد دريافتيم كه ماجراى مزبور در مجلهء علم و زندگى « 137 » چاپ پاريس شمارهء مورخ ژانويهء 1958 طى مقالهاى با عنوان ( هيجده هزار داروى اختصاصى بيفايده « 138 » ) درج گرديده است كه قسمتى از آن به موضوع مورد نظر مربوط است و ذيلا ترجمه و نقل مىشود :
« در فرانسه 1800 آزمايشگاه براى ساختن دارو وجود دارد ، « 139 » 1100 آزمايشگاه مؤسساتى كوچك است كه هركدام جزء يك داروفروشى قرار دارد و جز داروهاى بىاهميت و به مقدار كم از آنها خارج نمىشود . از 700 آزمايشگاه ديگر دو سه مؤسسه را بتوان كارخانهء داروسازى خواند و اينها وسايلى دارد كه مىتواند تحقيق علمى كند و داروهاى جديد بيرون بدهد ، 50 مؤسسه هم كموبيش داراى وسايل فنى است . اما بقيه حتى جهت داروهايى كه خود مىسازد وسائل فنى بازرسى ندارد و بطريق اولى نمىتواند به تحقيقات علمى مبادرت جويد .
از آزمايشگاهى مانند آزمايشگاه آقاى « فويه » « 140 » مكتشف داروى « استالينون » كه تمام وسايل كار او عبارت است از يك تلفن و يك گواهىنامه داروسازى و يك دسته چك ، چگونه بتوان انتظار داشت كه داروهاى جديد به وجود بياورد و آن داروها با تحقيقات علمى به وجود آمده باشد ؟ خواهيد پرسيد در اين صورت چگونه اين آزمايشگاه به زندگى خود ادامه دهد و از ميان نرود ؟ پاسخ اين است كه اينگونه آزمايشگاهها بر اثر وجود بازار مارك داروهاى قديمى ( داروهاى قديمى كه داراى پروانهء وزارت بهدارى است ) به زندگى ادامه مىدهد و اين بازار بمنزلهء بازار سمسارى دارو است ، و در آن مارك داروهاى قديم را به مردم مىفروشند . در بسيارى از روزنامهها
هامش
( 137 ) .Science - Vie .( 138 ) .18000 specialites pharmaceutiques inutiles , par Georges Dupont .( 139 ) . البته اين رقم به تعداد آزمايشگاههاى سى سال پيش كشور فرانسه مربوط است .
( 140 ) .Fouille .