ببينيم اين كارخانههاى داروسازى براى رسيدگى به مقصود خود به چه وسايلى دست مىيازند و براى پيشبرد منظور به چه راههايى پا مىگذارند . براى پى بردن به اين مطلب بايد به قسمتى از سخنرانى دكتر هرى . اف . دولينگ « 128 » در كميسيون طب تجربى و درمانشناسى صد و ششمين جلسهء ساليانهء مجمع پزشكان آمريكايى در چهارم ژوئن 1957 در نيويورك مراجعه كرد . در قسمتى از اين سخنرانى آمده است :
« متأسفانه گاهى مؤسسات سازندهء داروها ، مانند ساير دستگاهها ، ممكن است از مقصد اصلى منحرف شود و بجاى اينكه قواى خود را به تجسس و اكتشاف داروهاى جديد متوجه كند به تهيهء داروهايى صرف سازد كه با داروهاى ساختهشدهء قبلى چندان فرقى ندارد و زحمتى بسيار كمتر خواهد داشت . ازاينرو بسرعت بنفع سود بازرگانى خويش قدم برمىدارد ، بدون اينكه مقصد اصلى يعنى نفع بيمار در نظر گرفته شود . اگر اين روش ادامه پيدا كند ، ما نيز بسرعت به هرج و مرجى كه در كار دارو در آلمان موجود است ، خواهيم رسيد . اين انحراف عوارضى ديگر نيز در بر دارد . از جمله اينكه چون مقادير داروهاى ساخته شده بسيار زياد و فرصت آزمايش دقيق آنها در آزمايشگاه بسيار كم است ، فقط آن داروهايى كه سميتشان روشن و واضح است ، به دور ريخته مىشود و بقيهء داروها كه يا اثرى مشابه با داروى شناخته شده ديگر دارد و يا اثر آنها مشكوك است به بازار وارد مىگردد . مثلا اكنون 33 داروى آنتىهيستامىنيك فروخته مىشود كه عملا اثر آنها يكسان ولى نام و مقدار استعمال آنها متفاوت است . « 129 » نظير اين افراطها در بين گروههاى ديگر دارويى مانند ويتامينها و داروهاى ضد اسپاسم و داروهاى آرامكننده وجود دارد . از طرف ديگر ، به محققان نيز فشار فوق العادهاى وارد مىشود كه براى داروهاى جديد ، در گزارش خود ، امتيازات و صفات برجستهاى با ضرر كم ذكر كنند و چون تعداد اين داروها فوق العاده زياد است و براى امتحان و تحقيق بالينى همهء آنها ، بطور دقيق ، در بيماران تسهيلات كافى موجود نيست نتيجه آن مىشود كه محققان تازهكار ، دربارهء اثر دارو در بيمار ، به راه اشتباه و احيانا خطا روند .
هرچه تجربهء محقق كمتر باشد ، تحت تأثير تبليغات سازندهء دارو قرار گرفتن او بيشتر
هامش
( 128 ) .Harry . F . Dowling( 129 ) . طبق محاسباتى كه به عمل آمده است در دنيا تقريبا بطور متوسط 150000 داروى اختصاصى وجود دارد و گو اينكه آنها هريك مورد استعمال خاص دارد ، ولى در نود و پنج درصد موارد مشابه يكديگر است : يك كوئين بيشتر براى تسكين سرفه وجود ندارد اما بيش از يكصد شربت سينه كوئين در بازارهاى جهان به فروش مىرسد كه هريك از آنها نام خاص دارد و شايد بيش از 200 نوع قرص مسكن هريك با نام خاص موجود است . بيش از 195 قلم از اين 200 نوع قرص با مادهء مسكن اصلى آسپيرين ساخته شده است ، يعنى آسيد آستيل ساليسيليك زيرا آسپيرين خود نام داروى اختصاصى كارخانه باير است .